Türkiye’de engelli hakları ve sosyal devlet anlayışı açısından en büyük dönüm noktalarından biri olan Engelliler Kanunu, tam 21 yılı geride bıraktı. Kabul edildiği günden bu yana milyonlarca engelli bireyin toplumsal hayata eşit, güçlü ve bağımsız bir şekilde katılımının önünü açan tarihi kanun; eğitimden istihdama kadar pek pockets alanda sessiz bir devrim gerçekleştirdi. Yıldönümü vesilesiyle önemli açıklamalarda bulunan Beyazay Derneği Zonguldak Şubesi Başkanı Bünyamin Altundal, geçmişin büyük kazanımlarını takdir ederken, geleceğe yönelik revizyon ve kapsayıcılık mesajları verdi.
Eğitimde Tarihi İlerlemeler Ve Fırsat Eşitliği
Engelliler Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'deki eğitim anlayışında köklü ve olumlu bir dönüşüm yaşandı. Erken yaşta eğitime erişimin yaygınlaştırılmasıyla engelli çocukların okullaşma oranlarında tarihi zirvelere ulaşıldı. Özel eğitim hizmetlerinin kurumsal olarak güçlendirilmesi, çocukların akranlarıyla eşit şartlarda geleceğe hazırlanmasını sağladı. Eğitimde sağlanan bu reformlar, engelli bireylerin toplumsal statülerinin yükselmesindeki en sağlam temel haline geldi.
Çalışma Hayatında ve Kamusal Alanda Büyük Dönüşüm
Yasa yalnızca sınıfları değil, çalışma hayatını ve kamusal mekanları da baştan aşağı dönüştürdü. Kanunun getirdiği yasal zorunluluklar ve teşvikler sayesinde hem kamuda hem de özel sektörde engelli istihdamında gözle görülür bir artış kaydedildi. Bununla paralel olarak yürütülen erişilebilirlik çalışmaları; şehirlerin, toplu taşıma araçlarının ve sosyal donatı alanlarının engelsiz hale getirilmesine hız kazandırdı. Üniversiteler ise yapılan düzenlemelerle engelli gençler için çok daha kapsayıcı ve fiziki engellerden arındırılmış bir yapıya kavuşturuldu.
Hak Temelli Yaklaşım ve Hukuki Güvence
21 yıllık sürecin en büyük zihniyet değişimi, "yardım" odaklı yaklaşımdan "hak temelli" yaklaşıma geçiş oldu. Ayrımcılıkla mücadelede atılan kararlı adımlar, engelli bireyleri toplumsal yaşamın asli birer öznesi yaptı. Bu doğrultuda görme engelli vatandaşların hukuki işlemlerini tek başlarına, güvenle yapabilmelerinin önü açıldı. En stratejik adımlardan biri olarak Türk İşaret Dili’nin resmi olarak tanınması ise işitme engelli bireylerin hak arama, iletişim ve kamu hizmetlerine erişim süreçlerinde tarihi bir kazanım olarak kayıtlara geçti.
Geleceğe Doğru Yepyeni Bir Yol Haritası
Gelinen noktanın gurur verici olduğunu ancak bununla yetinilemeyeceğini belirten Bünyamin Altundal, değişen dünyanın yeni ihtiyaçlar doğurduğuna dikkat çekti. Teknolojik gelişmeler, dijitalleşme ve toplumun modern beklentileri doğrultusunda mevcut kanunun güncellenmesi gerektiğini vurgulayan Altundal, "21 yıl önce bu kanun hazırlanırken milletimizin ortak aklı ve katkısı nasıl büyük bir rol oynadıysa, bugün yapılması gereken revizyon çalışmalarında da engelli bireylerin, ailelerin ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri bizzat alınmalıdır" dedi.
Beyazay Derneği olarak en iyiyi yakalamak adına her zaman sahada olacaklarını ve yasal süreçlere katkı sunmaya devam edeceklerini belirten Altundal, sözlerini şöyle tamamladı: "Engelliler Kanunu’nun 21. yılı kutlu olsun. Daha erişilebilir, daha kapsayıcı ve fırsat eşitliğinin her alanda güçlendiği bir gelecek inşa etmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Daha güçlü bir dünya için birlikte yürümeye devam edeceğiz."