Osmanlı Devleti'nin 33. padişahı V. Murat, 30 Mayıs 1876 tarihinde tahta çıktıktan yalnızca 93 gün sonra, 31 Ağustos 1876'da tahttan indirildi. Saltanatı üç ayı biraz aşan V. Murat, Osmanlı tarihinin en kısa süre tahtta kalan padişahlarından biri olarak kayıtlara geçti. Tarih kaynaklarında tahttan indirilmesinin temel gerekçesi olarak ruh sağlığının devlet yönetimini sürdüremeyecek düzeyde bozulduğu değerlendirmesi gösterilmektedir. Osmanlı Devleti'nin siyasi krizlerin yoğunlaştığı bir döneme rastladı. Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesinin ardından büyük umutlarla padişah ilan edilen V. Murat'ın yaşadığı sağlık sorunları, devlet yönetiminde belirsizlik oluşturdu. V. Murat'ın neden tahttan indirildiği ve tahtta ne kadar kaldığı soruları günümüzde de araştırılmaya devam ediyor.
5. Murat Neden Tahttan İndirildi? Tarihçiler Hangi Gerekçeleri Öne Çıkarıyor?
V. Murat, amcası Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesinin ardından 30 Mayıs 1876'da Osmanlı tahtına çıkmıştır. Tahta geçtiği günlerde devlet, mali sorunlar, Balkanlardaki isyanlar ve dış baskılarla karşı karşıya bulunmaktaydı. Yeni padişahtan meşrutiyet yanlısı çevrelerin önemli beklentileri vardı.
Tarih kaynaklarına göre V. Murat'ın tahta çıkışından kısa süre sonra ruh sağlığında ciddi bozulmalar görülmeye başlanmıştır. Abdülaziz'in tahttan indirilmesi ve ardından gelen ölümünün oluşturduğu psikolojik etkinin de rol oynadığı değerlendirilmektedir. Devlet yönetimini sürdüremeyeceği kanaatine varan devlet adamları ve dinî otoriteler, padişahın görevden alınması yönünde karar vermiştir.
V. Murat, 31 Ağustos 1876 tarihinde tahttan indirilmiş ve yerine kardeşi II. Abdülhamid geçirilmiştir. Böylece yalnızca 93 gün süren saltanatı sona ermiştir. Bu süre yaklaşık üç ay olarak kabul edilmektedir. Kaynaklarda V. Murat'ın Osmanlı tarihinin en kısa süre tahtta kalan padişahlarından biri olduğu belirtilmektedir.
Tahttan indirildikten sonra V. Murat, İstanbul'daki Çırağan Sarayı'nda gözetim altında yaşamıştır. Yaklaşık 28 yıl burada kalan eski padişah, 29 Ağustos 1904 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Saltanatı sona ermesine karşın Osmanlı hanedanının önemli isimlerinden biri olarak tarih kaynaklarında yer almaya devam etmiştir.
V. Murat'ın tahttan indirilmesi, Osmanlı Devleti'nde I. Meşrutiyet'e giden sürecin önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Yerine geçen II. Abdülhamid döneminde Kanun-ı Esasi ilan edilmiş ve Osmanlı Devleti anayasal yönetime geçmiştir. V. Murat'ın kısa süren hükümdarlığı, yalnızca 93 günlük saltanatıyla değil, Osmanlı siyasi tarihindeki kritik geçiş dönemlerinden biri olması nedeniyle de önem taşımaktadır.