Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Başkanı Hakan Akçam, son dönemde uygulamaya konulan zorunlu avukat ve ekspertiz düzenlemesinin, gayrimenkul alım-satım sürecinde vatandaş üzerinde ciddi mali ve bürokratik yükler yarattığını açıkladı.
Akçam, uygulamanın sahadaki etkilerini şu başlıklarla değerlendirdi:
Katlanan İşlem Maliyetleri
Tapu harcı ve döner sermaye bedeline ek olarak, avukatlık ücreti, güvenli ödeme sistemlerinin banka masrafları ve zorunlu ekspertiz bedeli vatandaşın işlem başındaki nakit yükünü artırıyor.
Ekspertiz ve Vergi Çıkmazı
Zorunlu ekspertiz raporu, taşınmazın gerçek değerini sisteme kaydederek tapu harçlarını yükseltiyor. Ekspertiz ile piyasa değeri arasındaki fark, kredi alımını zorlaştırabiliyor veya satış sürecini durma noktasına getirebiliyor.
Hukuki ve Teknik Sorumluluk Boşluğu
“Kağıt üzerindeki güvence, gerçek riski ortadan kaldırmıyor” diyen Hakan Akçam, deprem sonrası fark edilemeyen hasarlar veya imar eksikliklerinin, yıllarca sürebilecek dava süreçlerine yol açabileceğini vurguladı.
Dijital ve Bürokratik Hantallık
EİDS doğrulaması, eksper randevuları, avukat incelemeleri ve banka blokeleri gibi adımlar, eskiden günler süren işlemleri haftalarca süren karmaşık prosedürlere dönüştürüyor.
Sahte Güven Algısı
Vatandaş, “nasılsa eksper baktı, avukat imzaladı” düşüncesiyle kendi kontrollerini bırakabiliyor. Bu durum, tek bir rapor hatasında veya eksik incelemede büyük mağduriyetlere yol açıyor.
Piyasanın Şeffaflık Altında Daralması
Süreçlerin aşırı teknikleşmesi, bireysel alıcı ve satıcıların piyasada hareketini zorlaştırıyor. Sonuçta, sadece büyük portföy yönetim şirketleri piyasa avantajı elde edebiliyor.
Hakan Akçam, “Sektörde güvenliği sağlamak elbette öncelik, ancak maliyetleri ve bürokrasiyi artırmadan, vatandaşın korunması mümkün olmalı. Mevzuatın yeniden gözden geçirilmesi şarttır.” diyerek sektördeki düzenlemelerin dengeli bir şekilde yeniden ele alınması çağrısında bulundu.