Kömür Zonguldak’ı Sadece Geçindirmedi, Şekillendirdi
Zonguldak’ın Hafızası Sempozyumda Anlatıldı
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nde düzenlenen Karadeniz İnsan ve Toplum Bilimleri Sempozyumu, kentin tarihine, kültürel hafızasına ve sosyal dokusuna ışık tutan sunumlara ev sahipliği yaptı. Akademisyenler ve öğrencileri bir araya getiren etkinlikte, Zonguldak’ın geçmişi farklı disiplinlerden bakış açılarıyla ele alındı. Sempozyumun en dikkat çeken sunumlarından biri ise kömürün şehir kimliği üzerindeki derin etkisini gözler önüne seren çalışma oldu.
Bilimsel Buluşma Zonguldak’ın Hafızasını Gün Yüzüne Çıkardı
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde gerçekleştirilen sempozyum, Doç. Dr. Hasan Özer’in oturum başkanlığında, Doç. Dr. Ali Arslan Konferans Salonu’nda yapıldı. Etkinlikte farklı alanlarda çok sayıda akademik çalışma sunuldu.
Program kapsamında; Abdullah Püren “Zonguldak’ın Bilimsel Manzarası Gazipaşa”, Mehmet Sinan Ergen ve Hasan Özer “Gaziantep’in Tescilli Yemek İsimleri Üzerine Bir İnceleme”, Nagihan Kunduz “İnsanın Tükenişi Bağlamında Tematik Bir İnceleme: İrfan Yalçın’ın Cellat Ağlıyor Öyküsü”, Livanur Ünüvar ise “Otobiyografi Sözleşmesinden Yazarın Ölümüne: Aydın Balboa’nın Üç Kitabında Anlatıcı ve Kurmaca Mesafe” başlıklı çalışmalarını akademik dünyayla paylaştı.
En Çok İlgi Gören Sunum Kömür ve Mahalleler Oldu
Sempozyumun final bölümünde söz alan yüksek lisans öğrencisi Nazlıcan Gültepe, Zonguldak’ın mahalle isimlerinin oluşumunda kömürün belirleyici rolünü anlattı. Gültepe, kömürün yalnızca ekonomik bir değer olmadığını, aynı zamanda kentin kimliğini ve sosyal yapısını şekillendiren temel unsur olduğunu vurguladı.
Yapılan araştırmada, Zonguldak merkez ilçedeki 19 mahalleden en az 5’inin doğrudan kömür ve madencilikle ilişkili isimler taşıdığı ortaya konuldu. Bu durumun, şehir belleğinde madenciliğin ne kadar güçlü bir yer edindiğini gösterdiği ifade edildi.
Asma Mahallesi Taşımacılığın Hafızasını Yaşıyor
Araştırmaya göre Asma Mahallesi’nin adı, geçmişte kömürün bölgeye havai hat sistemiyle taşınmasından geliyor. Demiryolu bulunmayan dönemlerde kömürün havadan asılı sistemlerle taşınması, bölgenin “Asma” adıyla anılmasına neden oldu.
Çaydamar Yer Altı Maden Damarlarından İsmini Alıyor
Çaydamar Mahallesi’nin adının ise madencilik terminolojisinde yer alan “damar” kavramından geldiği belirtildi. Yer altındaki kömür katmanlarının “damar” olarak adlandırılması, mahallenin ismine doğrudan yansıdı.
Dilaver Paşa’dan Maden Tarihine Uzanan Bir İsim
Dilaver Mahallesi’nin adının Osmanlı döneminde madencilik düzenlemeleriyle tanınan Dilaver Paşa’dan geldiği aktarıldı. Özellikle işçi hakları ve maden işletmelerine yönelik düzenlemeleri içeren Dilaver Paşa Nizamnamesi, Zonguldak madencilik tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirildi.
Karaelmas Kimliği Şehrin Her Noktasına İşliyor
Zonguldak’ın “Karaelmas Diyarı” olarak anılmasının yalnızca bir isim olmadığı, aynı zamanda şehir kimliğini oluşturan güçlü bir hafıza olduğu vurgulandı. Kömürün etkisinin mahalle isimlerinden cadde ve sokaklara kadar uzandığı, kentin her noktasında bu izlerin görüldüğü ifade edildi.
Kömür Zonguldak’ı Sadece Geçindirmedi, Şekillendirdi
Nazlıcan Gültepe, kömürün Zonguldak’a yalnızca ekonomik katkı sunmadığını, aynı zamanda sosyal yaşamı, kültürü ve şehir kimliğini de derinden etkilediğini söyledi. Kentin “emeğin başkenti” olarak anılmasının temelinde de bu tarihsel birikimin bulunduğunu ifade etti.
Öncelikle bir madencinin çocuğu olan yüksek lisans öğrencisi Nazlıcan Gültepe'yi böylesine anlamlı bir çalışmayı hazırlamasından dolayı ve tabii ki de bu değerli akademik organizasyon ve ortaya konan nitelikli sunumlar dolayısıyla Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melih Geniş’i yürekten kutluyorum.