Japonya’da uzun yıllara yayılan yasal düzenlemeler, yerel yönetim politikaları ve sahiplendirme odaklı uygulamalar sayesinde başıboş sokak hayvanı sorunu büyük ölçüde kontrol altına alındı. Ülkede belediye barınaklarında uygulanan ötenazi oranının son 20 yılda yaklaşık yüzde 98 oranında azaldığı bildirildi.
Sokaklarda sahipsiz kedi ve köpek görülmesinin neredeyse imkânsız hale geldiği Japonya’da, sistemin temelini 1973 tarihli “Hayvan Refahı ve Yönetimi Yasası” ve bu kapsamda yapılan idari düzenlemeler oluşturuyor.
Barınak Politikaları ve Yasal Düzenlemeler Etkili Oldu
2013 yılında yasada yapılan değişiklikle, yerel yönetimlere bağlı barınakların geçerli bir gerekçe sunulmaksızın getirilen kedi ve köpekleri kabul etmeme imkânı tanındı. Bu düzenlemenin, barınaklara gelen hayvan sayısında düşüşe katkı sağladığı ifade ediliyor.
1 Haziran 2020’de yürürlüğe giren düzenleme ile evcil hayvanını sokağa terk edenlere yönelik cezalar da artırıldı. Buna göre hayvanını terk edenlere 1 yıla kadar hapis veya 1 milyon Yen para cezası uygulanabiliyor.
Ayrıca evcil hayvan satışı yapan işletmeler ve üreticiler için mikroçip zorunluluğu getirilerek tüm kedi ve köpeklerin ulusal veri tabanına kaydı mecburi hale getirildi.
Sahipsiz olduğu tespit edilen hayvanlar, sağlık kontrolleri ve davranış değerlendirmelerinin ardından sahiplendirme programlarına dahil ediliyor. Bu uygulamanın, hayvanların yeniden topluma kazandırılmasında önemli rol oynadığı belirtiliyor.
Ötenazi Oranında Yüzde 98’lik Düşüş
Japonya Çevre Bakanlığı verilerine göre, 2004 yılında barınaklarda 394 bin 799 kedi ve köpeğe ötenazi uygulanırken, bu sayı 2024 yılında 6 bin 830’a geriledi. Böylece 20 yıllık süreçte ötenazi oranında yaklaşık yüzde 98’lik düşüş kaydedildi.
Tokyo başta olmak üzere birçok yerel yönetimin sağlıklı hayvanlar için “sıfır ötenazi” politikasına geçtiği ifade ediliyor.
Türkiye’de Sokak Hayvanları Tartışması Sürüyor
Japonya’daki bu sistemli dönüşüm dikkat çekerken, Türkiye’de ise sokak köpekleri ve sahipsiz hayvanlara ilişkin tartışmalar devam ediyor. Barınak kapasitesi, sahiplendirme oranları, belediyelerin uygulamaları ve yasal düzenlemeler kamuoyunda sık sık gündeme geliyor.
Uzmanlar, Japonya örneğinde olduğu gibi sahiplendirme, kayıt altına alma, denetim ve uzun vadeli politika bütünlüğünün sokak hayvanı sorununda belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.