Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) daha önce ait olan Üzülmez Atölyesi ve Türkiye’nin ilk lavuar (kömür yıkama ve zenginleştirme tesisi) alanının turizme kazandırılması amacıyla tamamlanan restorasyon çalışmalarının dışında yol ve çevre düzenlemesi de yapılmasına rağmen bazı eksikliklerin giderilememesinin ödenek sıkıntısından kaynaklandığı dile getiriliyor.
Devasa Yatırım Gözden Mi Çıkarıldı, Çürümeye Mi Terk Edildi!
Zonguldak’ın merkez ilçeye bağlı Asma Mahallesi’ndeki Hazine adına kayıtlı 1619 ada, 18 parselin 10641,37 metrekarelik kısmı Zonguldak Milli Emlak Müdürlüğü’nce Zonguldak İl Özel İdaresi adına tahsis edildi.
Söz konusu taşınmaz üzerinde Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 17.02.2009 tarih ve 1189 sayılı kararı ile tescil edilen endüstriyel amaçla inşa edilmiş Mekanizasyon Atölyesi ve eski lavuar binası bulunmaktadır. Eski Üzülmez Atölyesi ile bir dönem Üzülmez Atölyesi Mekanizasyon binası olarak kullanılan eski lavuar binasına işlev kazandırılarak, parsel üzerinde kamusal açık alanlar yaratmak suretiyle kent hayatına ve sosyal yaşama ivme kazandırılması amaçlanmıştı.
Proje kapsamında; Tescilli Kültür Varlığı olan Üzülmez Eski Mekanizasyon Atölyesi ve eski Lavuar binasının rölöve, restitisyon ve restorasyon projeleri hazırlattırılmış, Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nca onaylanmıştı. Restorasyon projesinde; eski lavuar binasının Zonguldak Jeoparkı Ziyaretçi Merkezi, atölye binasının müze restoran olarak işlevlendirilmesi, atölye binası altında kafeterya ve hediyelik eşya dükkanları ile yöresel ürünler satış birimi, açık alanlarda ise çocuk parkı, otopark ve çok amaçlı gösteri alanı yapılacaktı. Acaba devasa yatırım gözden mi çıkarıldı, çürümeye mi terk edildi.
2023’de Tamamlanması Planlanmıştı!
14.07.2020’de ihale edilen projeye 25.09.2020 tarihinde başlandı, 2023 yılı sonu tamamlanması planlanan ve o günkü birim fiyatlarında 22 milyon liraya mal olması beklenen ’Üzülmez Kültür Vadisi, Lavuar ve Atölye Binaları Koruma ve Yeniden İşlevlendirme Projesi” alanının amacına
uygun “Kültür Sanat Merkezi” olarak hayata geçirilmesi yönünde atılacak adımın doğru karar olacağı uzmanlar tarafından dile getiriliyor.
50 Milyon TL’nin Üzerinde Ödenek İçin Başvurulan Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan “Tık” Yok!
Alanında uzmanlar, söz konusu projenin bugünkü maliyetinin 200 milyon TL civarında olduğunu, eksikliklerinin giderilmesi için 50 milyon TL’nin üzerinde ödeneğe ihtiyaç duyulduğunu, ödenek için başvurulan Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’dan şu ana kadar sonuç alınamadığını ifade ettiler.
ZTSO İşletecekti!
Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası da (ZTSO), bölgenin turizm sektöründe de ağırlıklı söz sahibi olması açısından önem arz eden projede yer alan atölye binalarının işletilmesine talip olmuştu. Burada ise ağırlıklı olarak yöresel yiyeceklerin yanı sıra hediyelik eşyaların satışı gerçekleşecek, yerli ve yabancı turistlerin rahatlıkla gelebilmelerine katkı sağlanarak ihtiyaçları giderilecekti.
BAKKA Taşınmıştı!
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA), mevcut hizmet binasında yürütülecek deprem güçlendirme çalışmaları kapsamında geçici olarak 30 Haziran 2025 tarihinden itibaren yeni hizmet binası olarak Üzülmez Kültür Vadisi yerleşkesinde faaliyetlerine başlamıştı, uzmanlar BAKKA’nın bir an önce buradan taşınmasını ve yerleşkenin amacına uygun “Kültür Sanat Merkezi” olarak değerlendirilmesinin gerektiğine dikkati çektiler.
Konser Düzenlenmişti!
Zonguldak Valiliği’nin onayıyla Paydaş Eğitim ve Kültür Sanat Derneği organizasyonuyla Üzülmez Kültür Vadisi Rombaki Lavuarı’nda 15 Haziran 2025 Pazar gerçekleştirilen Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Devlet Konservatuvarı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Şahin Akıncı’nın sunduğu “Tarihin Gölgesinde Piyanodan Müzikal Esintiler” ile ayrıca fotoğrafçı Nadir Özsoy’un “Devri Alem Fotoğraf Sergisi”nde yer alan birbirinden değerli tablolardaki 25 adet eserinin çok sayıda vatandaşlar tarafından kıskandıran görülmeye değer muhteşem ilgisi parmak ısırtmıştı.
Projenin Tarihçesini Anlatmıştı!
Üzülmez Kültür Vadisi, Lavuar ve Atölye Binaları Koruma ve Yeniden İşlevlendirme Projesi’nin Rölöve Danışmanı Zonguldak Endüstri Tarihi Araştırmacısı ve Maden Mühendisi Ekrem Murat Zaman da projenin tarihçesini dolu dolu şöyle anlatmıştı:
“Burası 1851 Dekovil Hattı-İngilizler (Zonguldak-Kerpiçlik) arasında Üzülmez Deresi kenarında 63 ruhsat numaralı ocak (Derebaca, Kemerbaca, Dağbaca) sahibi Dolesiya Rombaki-Panopoulos ortaklığıdır. Yıllara göre süreçte 1896 ilk ahşap lavuarı, 1907 taş bina-lavuar eski atölye, 1926-1937 Türkiş Lavuarı, 1937-1957 EKİ (Ereğli Kömürleri İşletmesi) Lavuarı, 1957-2000 Üzülmez Atölyesi (Mekanizasyon), 2009 koruma kararı, 2017 rölöve ve 2018-2023 restorasyon oldu.
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Üzülmez Müessese Müdürlüğü’ne ait 10 bin 641 metrekare alan ve bu alan içinde bulunan tarihi değer taşıyan iki yapı, 2016’da harabe durumdaydı. Üzülmez Vadi Projesi adıyla 2917’de çalışmaları başlatılan bu ‘Kültür Sanat Alanı’nı Zonguldak’a kazandırılmasını sağlayan Zonguldak İl Özel İdaresi Genel Sekreteri sayın Ahmet Güral Karayılmaz’a ve beraberindeki çalışanlarına bir ‘kent hakkı savunucusu’ olarak Zonguldaklılar adına teşekkür ediyorum. Burası mutlaka ‘Kültür Sanat Merkezi’ olmalıdır.”