Türk Buro Sen. tarafından paylaşılan dikkat çekici yargı kararı, iş dünyasında uzun süredir tartışılan “mesai dışı dijital erişilebilirlik” konusunu yeniden gündeme taşıdı.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin verdiği karar, mesai saatleri dışında çalışanlara gönderilen iş içerikli WhatsApp mesajlarının belirli şartlar altında fazla mesai kapsamında değerlendirilebileceğini ortaya koydu.
Karar, özellikle uzaktan çalışma sisteminin yaygınlaşmasıyla birlikte çalışanların iş ve özel yaşam dengesi konusunda yaşadığı sorunlara dikkat çekerken, dijital platformlar üzerinden verilen talimatların hukuki sonuç doğurabileceğini de gözler önüne serdi.
Mesai Sonrası Mesajlar Fazla Mesai Sayılabilecek
Mahkemenin değerlendirmesine göre, mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp mesajları doğrudan fazla mesai kabul edilmeyecek. Ancak mesajların iş emri niteliği taşıması, süreklilik göstermesi ve çalışanın bu mesajlar doğrultusunda fiilen görev yapmak zorunda kalması durumunda fazla mesai hesabında dikkate alınabileceği belirtildi.
Kararda, çalışanın mesai dışında sürekli çevrimiçi kalmaya zorlanmasının önemli bir kriter olduğuna vurgu yapılırken, dijital baskının iş hukuku açısından değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Dijital Kayıtlar Mahkemelerde Delil Olacak
Yargının dikkat çeken kararında, WhatsApp yazışmaları başta olmak üzere e-postalar, Teams ve Zoom kayıtları ile sistem giriş-çıkış loglarının mahkemelerde delil olarak kullanılabileceği belirtildi. Bu durum, dijital iletişimin artık iş hukukunda somut bir kanıt niteliği taşıdığını ortaya koydu.
Özellikle çalışanın mesaj sonrasında sisteme giriş yaparak görev gerçekleştirmesi, fazla mesai iddiasını güçlendiren önemli unsurlar arasında gösterildi.
Yüzde 50 Zamlı Ödeme Vurgusu
4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor. Bu kapsamda fazla çalışma ücretinin, normal saatlik ücretin yüzde 50 fazlasıyla ödenmesi gerektiği hatırlatıldı.
Karar, çalışan hakları açısından yeni tartışmaları da beraberinde getirirken, işverenlerin dijital iletişim süreçlerinde daha dikkatli davranması gerektiği yorumlarına neden oldu.
“Bağlantıyı Kesme Hakkı” Gündemde
Avrupa’da uzun süredir tartışılan “bağlantıyı kesme hakkı” kavramının Türkiye’de de daha yüksek sesle konuşulmaya başlandığına dikkat çekildi. Uzaktan çalışma ve mobil iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte çalışanların mesai dışında erişilebilir olmaya zorlanmasının iş hukukunda yeni düzenlemeleri gündeme getirebileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, mesai saatleri dışında gönderilen her mesajın otomatik olarak fazla mesai anlamına gelmeyeceğini ancak iş talimatı içeren, süreklilik arz eden ve çalışanın aktif görev yapmasına neden olan dijital yazışmaların davalarda güçlü delil niteliği taşıyabileceğini ifade ediyor.