"Zonguldak Ekonomisi Üzerine" ve "Geçmişten Bugüne Finansal Yükselişin Temelleri" gibi eserleriyle finans dünyasına ışık tutan Canbaz, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nde (AFSÜ) hayata geçirdiği "Yerli ve Milli İlaç Ar-Ge" modelini Zonguldak’a taşımayı hedefliyor.
İşte Prof. Dr. Mustafa Canbaz’ın başarıları:
Finansın Perde Arkası... Takas Devrinden Dijital Ağlara
Prof. Dr. Mustafa Canbaz, finans üzerine kaleme aldığı kitabında insanlık tarihinin en büyük dönüşümünü sorguluyor. Canbaz, motivasyonunu şu sorularla açıklıyor: "Para ve finansı anlamadıkça, dünyada olan biten hiçbir şeyi anlamak mümkün değildir. Basit bir takasla başlayan serüven, nasıl oldu da bugün sanal ve şubesiz bankalarda milyar dolarlık dijital işlemlere dönüştü?" Canbaz’a göre, Bereketli Hilal coğrafyasında doğan medeniyetin finansal merkezi, Batı’nın "kazanç ve birikim" odaklı sistemine yenik düşmüştür. Barutu eğlence için kullanan Doğu’ya karşılık, onu ateşli silaha dönüştüren Batı’nın finansal hegemonyası bugün Wall Street üzerinden dünyayı yönetmektedir.
Sağlıkta Yerli Hamle! İlaç Ar-Ge Projesi
Prof. Dr. Canbaz, sadece teoride değil, pratikte de büyük bir başarıya imza attı. AFSÜ’de görev yaptığı dönemde, Türkiye’nin ilaçta dışa bağımlılığını azaltacak "İlaç Araştırmaları Biyoyararlanım/Biyoeşdeğerlik (BY/BE) ve Faz 1 Klinikleri Merkezi" projesini yönetti.
Neden İlaç Ar-Ge?
Devasa Harcama: Türkiye’nin 2024 yılı toplam sağlık harcaması 2 trilyon 359 milyar TL'yi aşmış durumda.
Cari Açık Tehdidi: İlaç pazarımız 2025 sonunda 12 milyar dolar seviyesine ulaşacak. Tüketilen ilaçların miktar olarak %93'ü yerli olsa da, değer bazında yüksek fiyatlı ithal ilaçlar piyasanın %45’ine hakim.
İthalat Baskısı: 2024 verilerine göre ithal bir kutu ilacın birim maliyeti, yerli ilaca göre yaklaşık 10 kat daha fazla.
Türkiye'nin İlaç Karnesi ve Hedefler
Canbaz’ın paylaştığı verilere göre, Türkiye’nin Ar-Ge harcamalarının GSYH içindeki payı %1,4 ile OECD ortalamasının (%2,7) gerisinde. Ancak Türkiye, 101 ilaç üretim tesisi ve mart 2026 itibarıyla onaylanmış 39 ilaç Ar-Ge merkezi ile büyük bir potansiyele sahip.
Prof. Dr. Canbaz'ın Zonguldak Hedefi
AFSÜ’de başarıyla uygulanan yerli ilaç Ar-Ge altyapısını ZBEÜ bünyesinde kurarak, üniversiteyi sadece eğitim veren bir kurum olmaktan çıkarıp, ticarileşebilen akademik çıktılar üreten bir teknoloji üssü haline getirmek.
"Bu Şehre Borcumdur"
Canbaz, Zonguldak’a olan sevdasını şu sözlerle özetliyor: "Bu şehir benim ata yurdum. 2009'da dışlayıcı tutumlar nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığım üniversiteme, bugün ilaç Ar-Ge kapasitesini artıracak milli bir vizyonla dönmek istiyorum. Bu, ülkeme ve insanlığa olan borcumdur."
