(Özel İçerik)
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Merkez Tahlisiye (kurtarma) İstasyonu’ndaki madenciler, canlarını hiçe sayarak 89 yıldır can kurtarıyorlar.
Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, TTK İş Güvenliği ve Eğitim Daire Başkanlığı’na bağlı yeraltı işletmelerinde arama kurtarma ve TTK Merkez Tahlisiye İstasyonu Alman Drager firması ile iş birliğiyle 1938 yılında kuruldu, 89 yıldır başta taş kömürü kurumu olmak üzere ülkemiz madenciliğine hizmet verilmektedir.
Hayati Önem Taşıyan Eğitimler!
Kurtarma, ocak yangını, göçük açma, enkaza girme, gazla mücadele konularındaki uzmanlığı sebebiyle, ülke sathındaki birçok kamu ve özel maden işletmelerine tahlisiye ve ilk yardım eğitimi ile ayrıca olağanüstü durumlarda kurtarma hizmeti sunan TTK, ülkemizde 12 ilde faaliyet gösteren toplam 16 maden işletmesi ile gelen talepler doğrultusunda üniversite öğrencilerine de kurtarma ve iş güvenliği konularında eğitim verilmektedir.
Diğer Faaliyetler!
Ayrıca havza genelindeki 5 tahlisiye istasyonunda bulunan 102 adet W70 ile BG 4 tahlisiye cihalarının periyodik bakımları, maden işletmelerinde kullanılan yeraltı gaz ölçüm ve gaz izleme cihazlarının tamir bakım ve kalibrasyonu, havza genelinde görev yapan 525 tahlisiyecinin 6 ayda bir tekamül kurslarını ve yeni tahlisiyeci olacakların haftalık tahlisiye kurslarını yıllık ders programı çerçevesinde vererek yetiştirmek, havza genelinde bulunan yeraltı
sıhhiye ve kurtarma odalarının periyodik denetimleri ile yangın bekleme barajlarının denetimleri, yeraltı acil durum kaçış planlarının tanziminin sağlanması ve denetimleri, yangın nedeniyle kapanan panoların, ölümlü veya yaralı kazalanmaların ilgili bakanlıklara telgraf faxla bildirilmesiyle yangınlı pano açma izni için gerekli gaz analizlerinin yapılarak değerlendirilmesi, grizu ve/veya kömür tozu infilakı, gaz ve/veya kömür degajı yangın, sel, su baskını vb. gibi büyük çaplı olağan üstü olaylarda tahlisiye cihazlı olarak müdahale etmek, ekiplerin hazırlanmasını sağlamak, kaza raporu tanzim etmek ve görev verildiğinde bilirkişi olarak çalışmalarda bulunmak, normal periyodik ocak denetimleri çerçevesinde çalışan üretim birimlerini denetlemenin yanı sıra her yıl periyodik düzenlenen, 4-10 Mayıs İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Haftası ile Karadeniz Ereğli Zonguldak festivallerinde stand açarak halkı ve kamuoyunu bilgilendirmek.
Türkiye’de Ehliyet Vermede Tek…!
TTK Merkez Tahlisiye İstasyonunda tüm havzanın ihtiyacı olan her türlü patlayıcı ve parlayıcı kalibre gaz tüpleri, tüm yeraltı iş güvenliği ekipmanlarının yedek malzemeler ile özellikle depremden sonra oluşan acil durum ekipmanları bulunmaktadır. Tahlisiye
istasyonu başta TTK olmak üzere tüm Türkiye’de ehliyet verme yetkisine sahip bir merkezdir. Bünyesinde 4 katlı özel suni ocak dershane, tüp dolum tesisleri, cihaz bakım laboratuvarı, nöbet odası, cihaz odası, ambar, alkali patron sarf odası, teknik eleman odaları bulunmaktadır. Teçhizat parkındaki ekipman ile Kurum ve Ülke genelinde olası acil durumlarda ilk yardım istenecek uzman bir birimdir.
10 Binin…!
Geçmişten geleceğe bir köprü görevi gören TTK Kurtarma 1938 yılından günümüze kadar Türkiye genelinde 10 binin üzerinde kurtarıcı yetiştirerek erişilmesi güç bir rekorun sahibi olmuştur. Tahlisiyecilik için teknoloji, cesaret ve fiziki güç gerek şart olmakla beraber, gerek ve yeter şart için disiplin, bilgi, tecrübe, motivasyon, ekip çalışması ve insani değerlerin birlikte yoğrulması gerekiyor.
Tahlisiyeciliğin Tanımı ve Amacı!
Yeraltı maden işletmelerinde ocak atmosferinin yoğun olarak zehirli ve boğucu gazlar ihtiva ettiği, yüksek sıcaklık ve tehlikeli durumların bulunduğu ortamlara can ve malzemeyi kurtarmak için görevlendirilmiş ve çeşitli madencilik sanatlarından seçilmiş özel olarak eğitilmiş kişilerden tahlisiyeciler oluşmaktadır.
Yasal Zorunluluk!
Maden ve taş ocakları ile açık işletmelerde
İşçi Sağlığı ve İş güvenliği tedbirlerinin alınması hakkındaki tüzüğün 333 ve bu tüzüğe istinaden iş yerlerinde denetim ve gözetim işlemlerinde uygulanacak yönergenin III. Bölüm 41. ve 42. maddelerine göre yeraltında çalışan işçilerin 10 kişiden az olmamak üzere en az yüzde 3’ü gerekiğinde tahlisiye işinde görevlendirilmek üzere önceden eğitilir.
Kurtarıcı Olabilecek Kişiler!
En az 2 yıl yeraltı işletmesinde çalışan 20 yaşını doldurmuş, 40 yaşını geçmemiş, sıhhi heyet raporu almış kişiler arasından soğukkanlılığı, tahammül kabiliyeti ve genel bilgileri göz önüne alınarak ocak idaresi tarafından seçilir.
Tahlisiyeci Kriterleri!
TTK Beden Gücü Yönetmenliği’nde yer alan tahlisiyeci olabilmek için bazı kriterler arasında solunum ve dolaşım organlarının sağlamlılığı ile kan basıncı normalliği önem arz ederken sinir ve akıl hastalığı ile alkol ve toksin alışkanlığı bulunmamak, zührevi ve deri hastalığı, kulak zarı sağlamlılığı ve duyma noksanlığı ile görme kusuru ile protezli dişli olmamak yer alıyor.
Kurtarıcı adayları seçilirken ve tahlisiye ekipleri oluşturulurken nezaretçi tamirci, kazmacı, domuz damcı, marangoz, betoncu, ajöstör, elektrikçi, sağlık ekibi vb. tahlisiye işlerinde faydalı olabilecek çeşitli sanatlarda işçilerin bulunmasına dikkat ediliyor.
Tahlisiye Ekiplerinin Olaylara Müdahelesi ve Tahlisiye Planı!
Kaza ihbarı alan kurtarıcılar en kısa zamanda tahlisiye istasyonuna gelerek ekipleri oluştururlar ve tahlisiye çalışmalarında kullanılacak malzeme, techizat ve bunların yedeklerinin iki katı fazlasını alarak görev yerine giderek tahlisiye planına göre geçici tahlisiye istasyonunu kurarlar. Geçici istasyonda olayın gelişimine göre bir veya birkaç tahlisiye ekibi hazır bulundurulur. Tahlisiye ekibi üyeleri çalışmaya başlamadan önce işin türü ve kapsamıyla uyulması kurallar hakkında bilgilendirilir.
Tahlisiye planı çalışmasına katılan kurtarıcıların görev alanları ve sorumlulukları önceden hazırlanan “Tahlisiye Planı” içinde belirtilmiştir. Bunlar kurtarma işinde çalışacak kişilere haber verilmesi, geçici idarecinin alacağı tedbirler, kurtarma faaliyetlerine katılan diğer şahısların görevleri ve tahlisiye ile ilgili talimatlar bu plana eklenir. Plan en az 6 ayda bir incelenir ve gerekiyorsa yeniden düzenlenir.
Afetlerde Arama-Kurtarma ve TTK!
TTK yeraltı maden işletmeciliğinin asrı aşkın üretim tecrübesi bulunuyor. Kurumun tarihinde yaşadığı büyük madencilik kazaları ile bu kazalardan elde ettiği acı tecrübeler mevcut. TTK, yetiştirdiği 10 binin üzerindeki kurtarıcıları ile başta yeraltı maden işletmeleri olmak üzere acil durum ekiplerini eğitmekte ve bu ekiplerin kullanacağı ekipmanların periyodik bakım, kalibre ve testlerini yapmaktadır.Zonguldak taş kömürü havzasında jeolojik yapısı işletmecilik yönünden büyük zorluklar teşkil etmekte ve tam mekanize üretime imkan vermemektedir. Kömür damarları meyillerinin 0-90 derece arasında değişmesi, üretimin derin kotlarda, kendiliğinden yanmaya müsait ve gazlı damarlarda yer yer denizaltı üretim metodları ile mümkün olması taş kömürü kurumunun yeraltı maden işletmelerindeki
mühendis, tekniker, nezaretçi ve işçilerinin doğal olarak büyük bir tecrübeye sahip olmasını sağlamıştır. Havzada madencilik tarihinde karşılaşılan göçük, infilak, gaz ve kömür degajları ile açık alevli ve kendiliğinden yanmaya müsait gazlı damarlar gibi olumsuz koşullarda can ve malzemeyi kurtarmak amacıyla verilen kurtarma çalışmaları, doğal acil durumlarda da üstün bir başarı sağlamaktadır. Yeraltı maden işletmeciliğinde kullanılan göçük ve enkaz altında gerçekleştirilen kurtarma çalışmaları büyük önem taşımaktadır.
Bir Tek Kişinin Burnu…!
17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinde görev alan binlerce TTK maden işçisi, göçük ve enkaza, yeraltı kömür madenciliğinde kullanılan özel tahkimat metodlarıyla girmiştir. Bu çalışmalar esnasında bir tek kişinin dahi burnu kanatılmadan başarılı kurtarma çalışmalarında bulunulmuştur. Maden işçileri ferdi kurtarıcıları, madenci lambaları ve bitmek bilmeyen enerjisi ile her türlü hava koşulunda gece-gündüz ayrımı olmaksızın 24 saat kurtarma çalışmalarında görev alabilmektedir. Göçükte ilerleme ve enkaz açma konularında doğal olarak yetişmiş bu ekiplerin hafif, orta ve ağır, acil durum kurtarma ekipmanları ile eğitilerek kurtarma faaliyetlerinde çok daha üstün konuma gelmişlerdir. Kurtarma çalışmalarında bireysel aktivitelerle değil ancak ekip çalışmasıyla başarılı olunabildiğini ekip göstermektedir. Takım halinde çalışma, kurtarma çalışmlarında başarıyı getiriyor. Yeraltı maden işletmelerinde kurtarma çalışmaları en az 3 en çok 6 kişiden oluşan tahsiliye ekipleriyle yapılmaktadır. Ekiplerin muhtelif iş tecrübesinden oluşan kişilerden seçilmesi (domuz damcı, kazmacı, sıhhiye, ajastör vb) her 6 ayda bir 1 günlük (8 saat) tekamül kursu ile tatbiki eğitim yapması, ekiplerin birbirlerini tanıması ve ekip ruhunun yakalanması bakımından büyük önem arz etmektedir. Kurtarma ekibinin her bir üyesinin kendi konusunda uzman olması hem kurtarma ekibinin can güvenliği, hem de felaketzedenin kurtarılması bakımından maksimum avantaj sağlamaktadır. 6 kişilik kurtarma ekibinde 1 ekip şefi (mühendis vb. veya tekniker), 1 ilk yardım uzmanı, 2 tahkimat (domuz damcı) ile 2 göçük açma uzmanı (kazmacı) bulunması kurtarma çalışmlarında maksimum avantaj teşkil ediyor.
Depremler ve TTK!
TTK’nın bünyesinde oluşturulan doğal acil durumlarda görev alacak ekipler konunun uzmanı birimler tarafından standart kurtarma, tahkimat yapma, enkaza girme, gazlı ortamlarda çalışma, kurtarma esnasında kullanılacak ekipmanlar ile ilk yardım konusunda eğitime alınmış, ehliyetli, en az yılda bir kez tekamül kursundan geçirilmiş kişilerden oluşmaktadır. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinden sonra TTK tarafından 40’ı teknik eleman olmak üzere 400 kişilik “Acil Durum Ekipleri” kurmak ve olası acil durumlar için bu ekipleri özel ekipmanlarla eğitmek üzere “Acil Durum Ekipmanları” satın alınmıştır. Göçük açma, enkaza girme, enkaz içinde ilerleme ve tahkimat yapma ile gazlı ortamlarda emniyet tedbirleri alma ve çalışma, konularında uzman olan TTK kurtarma ekipleri, özellikle maden kazalarında (göçük altında kalma, infilak, yangın, elektrik çarpması, şok, kırık, kanamalar, solunum durması, vb) karşılaşılan kazazedelere uygulanan ilk yardım metodlarıyla konusunda uzmanlaşmıştır.
Acil Durum Kurtarma Ekipmanlar!
Bu kapsamda bugüne kadar TTK’nın almış olduğu acil durum kurtarma ekipmanları hidrolik güç ünitesi 5 takım, kesme 5 takım, delici-kurucu 5 takım, motopomp 5 takım, hava yastıkları 5 takım, jeneratör 5 takım, iklim çadırı 5 takım, haberleşme seti (telsiz) 25 adet, kurtarma aracı Ford Ranger (3 +1 personel taşıyıcılı).
400…!
TTK, 10 kişiden oluşan ekiplerden meydana gelen 400 kişilik Acil Kurtarma Ekipleri hazırlayacak ve bu ekipleri özel koşullara karşı eğiterek gerekli teçhizatlarla donatmakta, bu ekipler de teknik, lojistik ve sağlık ekiplerince desteklenmektedir.
