Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını tamamen kısıtlarken, 15 yaşını dolduran gençler için de güvenli ve ayrıştırılmış bir dijital çevre sunmayı hedefliyor.
Yaş Doğrulama e-Devlet Üzerinden Sağlanacak
Yeni sistem doğrultusunda sosyal platformlar, kullanıcıların yaşını doğrulamak için özel mekanizmalar kurmakla yükümlü kılındı. Doğrulama süreci, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen güvenli yaş doğrulama belirteci aracılığıyla yürütülecek. Bu sistem sayesinde sadece kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisi teyit edilecek; doğum tarihi gibi detaylı kişisel veriler sosyal medya şirketleriyle paylaşılmayacak. Yaş sınırını karşılamayan çocukların hesap açma talepleri derhal reddedilecek.
Çocuk Hesapları Varsayılan Olarak Gizli Olacak
15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcılar için tanımlanacak özel hesaplar, varsayılan olarak yüksek düzeyde gizlilik ayarlarına sahip olacak ve bu ayarların genele açık hâle getirilmesine izin verilmeyecek. Çocukların dijital bağımlılık geliştirmesini önlemek amacıyla özel algoritmik kısıtlamalar getirilirken, zihinsel ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklere karşı gelişmiş filtreleme sistemleri uygulanacak. Ayrıca verilerin işlenmesinde asgari düzey ilkelerine öncelik verilecek.
Canlı Yayın ve Ekran Görüntüsü Yasağı Geliyor
Çocuk hesaplarının kötüye kullanımını engellemek adına platformlara katı teknik tedbirler getirildi:
Canlı Yayın Sınırlaması: Çocuk hesaplarından hiçbir şekilde canlı yayın açılamayacak.
Kişiselleştirilmiş Reklam Yasağı: Çocukların dijital davranışlarına dayalı reklamlara izin verilmeyecek.
Gizlilik Ve Etkileşim Kısıtları: Takipçi ve takip edilen listeleri başkaları tarafından görüntülenemeyecek, çocuk kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek ve mesajlarda "görüldü" bilgisi yer almayacak.
Ekran Görüntüsü Koruması: Çocuk hesaplarının başkalarınca ekran görüntüsünün alınmasını önleyici teknik altyapılar kurulacak.
Ebeveyn Kontrol Araçları Zorunlu Hale Getirildi
Yönetmelik, ebeveynlerin çocuklarının dijital süreçlerini yönetebilmesi için Türkçe dil seçeneğine sahip, kolay kullanılabilir ve tüm cihazlarla uyumlu denetim araçlarının sunulmasını şart koşuyor.
Ebeveyn denetim araçlarıyla şu imkânlar sağlanacak:
Hesap ve özellik ayarlarının yönetimi,
Satın alma ve kiralama işlemlerinin ebeveyn onayına bağlanması ve harcama limitlerinin belirlenmesi,
Kullanım sürelerinin izlenmesi,
İletişim kurulabilecek kişilerin sınırlandırılması ve konum paylaşım kontrolü.
İnsan İncelemesine Dayalı İtiraz Mekanizması
Sosyal medya platformları, yaş doğrulama sonuçlarına veya hesap kapatma kararlarına itiraz edilebilmesi amacıyla erişilebilir bir başvuru sistemi oluşturacak. Yapılan itirazlar yalnızca otomatik algoritmalarla değil, doğrudan yetkili kişilerin yer aldığı insan incelemesiyle değerlendirilecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara ise 5651 sayılı Kanun kapsamında kademeli yaptırımlar uygulanacak.
Yeni Kurallar 1 Kasım’da Başlıyor
Siber Güvenlik Başkanlığı yürütücülüğünde hayata geçirilen yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek.
Mevcut hesaplar için ise geçiş hükümleri uygulanacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, 31 Mart 2027 tarihine kadar sistemdeki tüm hesaplar için en az bir defaya mahsus yaş doğrulaması yapacak. Yapılan denetimlerde 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen mevcut hesaplar, kullanıcı bilgilendirilerek kapatılacak.
