Zonguldak'ta son günlerin en önemli tartışmalarından biri Karadeniz Ereğli il olacak mı? Yoksa tartışmalarda mı kalacak?

Aslında bu mesele yeni değil. Yıllardır zaman zaman gündeme geliyor, konuşuluyor, ardından unutuluyor. Ancak bu kez tartışmanın boyutu biraz daha farklı. Çünkü artık yalnızca Ereğli'nin ne kazanacağı değil, Zonguldak'ın neler kaybedebileceği de sorgulanıyor.

Peki gerçekten Ereğli il olursa Zonguldak küçülür mü? Ekonomik gücü azalır mı? Yoksa her iki şehir için yeni fırsatlar mı doğar? Bu sorulara duygusal değil, gerçekçi cevaplar vermek gerekiyor.

Ereğli Sıradan Bir İlçe değil! Öncelikle bu gerçeği kabul edelim. Karadeniz Ereğli, Zonguldak'ın herhangi bir ilçesi değil. Sanayisiyle, ticaretiyle, limanıyla, nüfusuyla ve ekonomik potansiyeliyle bölgenin en önemli merkezlerinden biridir.

Türkiye'nin önemli demir-çelik üreticilerinden Erdemir'in burada bulunması bile Ereğli'nin ekonomik gücünü anlatmaya yetiyor. Üstelik ortada ciddi bir nüfus gerçeği var. 2025 yılı nüfus verilerine göre Zonguldak'ın toplam nüfusu 585 bin 203. Ereğli'nin nüfusu ise 173 bin 884. Yani Zonguldak nüfusunun yaklaşık yüzde 30'u Ereğli'de yaşıyor.

Bir başka ifadeyle Zonguldak'ın neredeyse her üç vatandaşından biri Ereğli ilçesinde bulunuyor. Böylesine büyük bir ilçenin il olma talebini görmezden gelmek doğru olmaz. Ancak aynı şekilde, böylesine önemli bir ilçenin Zonguldak'tan ayrılmasının sonuçlarını düşünmeden hareket etmek de doğru değildir.

Zonguldak Ekonomik Gücünü Kaybeder mi?

İşte meselenin en kritik noktası burası. Ereğli'nin olası ayrılışı, yalnızca Zonguldak'ın haritasında bir değişiklik anlamına gelmeyecek. Nüfus istatistikleri, sanayi göstergeleri, kamu yatırımlarının planlanması ve idari kaynakların dağılımı da bu karardan etkilenebilecek.

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı'nın 2022 yılı verilerine göre Ereğli'deki sanayi istihdamı 15 bin 518 kişi düzeyindeydi. Bu rakam, ilçenin üretim açısından ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ereğli il olduğunda fabrikalar yerinden sökülüp başka yere taşınmayacak elbette. Ticari ilişkiler de bir gecede sona ermeyecek.

Ancak Ereğli'nin sanayi kapasitesinin Zonguldak'ın il bazındaki ekonomik göstergelerinden ayrılması, şehrin istatistiksel büyüklüğünü değiştirecek. Bu durumun gelecekteki yatırım kararlarına, planlamalara ve kaynak dağılımına nasıl yansıyacağı ise ayrıca hesaplanmalı.

Öte yandan yeni bir il kurulması, kamu hizmetlerinin yeniden örgütlenmesi ve yeni idari harcamalar anlamına gelebilir. Sorulması gereken soru şu:

Aynı bölgeye iki ayrı il yönetimi oluşturmak, gerçekten daha fazla kalkınma mı sağlayacak, yoksa mevcut kaynakları daha fazla mı bölecek?

Ereğli Ne Kazanacak?

Şimdi meseleye Ereğli açısından bakalım. İl statüsü kazanılması halinde valilik başta olmak üzere çeşitli kamu kurumlarının il düzeyinde örgütlenmesi gündeme gelecek. Bazı idari işlemlerin yerinde yürütülmesi kolaylaşabilecek. Kamu hizmetlerinin planlanmasında Ereğli merkezli bir yönetim anlayışı gelişebilecek. İl düzeyindeki temsil ve karar süreçleri açısından yeni imkânlar doğabilecek.Fakat önemli bir ayrıntıyı unutmamak gerekiyor. İl olmak, otomatik olarak zenginleşmek anlamına gelmez. Yeni bir valilik binası yapmak, yeni kurum tabelaları asmak veya plaka numarası almak tek başına kalkınma değildir.

Asıl kalkınma; işsizliği azaltmak, sanayiyi geliştirmek, gençlere istihdam sağlamak, ulaşımı iyileştirmek ve vatandaşın yaşam kalitesini yükseltmektir. Eğer Ereğli il olduğunda bu alanlarda somut kazanımlar elde edecekse bunun ortaya konması gerekir. Aksi halde yalnızca idari bir unvan değişmiş olur.

Zonguldak Daha Önce de Bölündü! Zonguldak'ın geçmişine baktığımızda bu tartışmanın neden hassasiyet yarattığını anlamak zor değil. Bartın, 1991 yılında; Karabük ise 1995 yılında Zonguldak'tan ayrılarak il oldu.

Bir zamanlar Batı Karadeniz'in çok daha geniş bir coğrafyasını kapsayan Zonguldak, zaman içerisinde idari olarak küçüldü. Şimdi Ereğli'nin de ayrılması ihtimali konuşuluyor. Elbette bu, Ereğli'nin gelişmesine karşı çıkılması gerektiği anlamına gelmiyor.

Zonguldak halkı şunu soruyor?

Zonguldak’ın geleceği ne olacak?

Şu soruyu sormak da Zonguldaklıların en doğal hakkı. Zonguldak sürekli yeni iller çıkarırken kendisi neden aynı ölçüde güçlenemiyor? Bu şehir madenciliğiyle Türkiye'nin sanayileşmesine katkıda bulundu. Üretimiyle, emeğiyle, alın teriyle ülke ekonomisinde önemli bir yer edindi. Bugün ise hâlâ istihdam, ulaşım, altyapı ve şehirleşme sorunlarını tartışılıyor. Öyleyse asıl mesele yalnızca Ereğli'nin ayrılması değil, Zonguldak'ın geleceğinin nasıl planlandığıdır.

Kaybeden Zonguldak olmasın!

Ereğlili vatandaşların daha fazla hizmet istemesi son derece doğal. Zonguldaklıların ekonomik ve idari güç kaybından kaygılanması da aynı derecede doğal. Burada yanlış olan, bu iki talebi birbirinin düşmanı gibi göstermektir. Ereğli'nin gelişmesi Zonguldak'ın gerilemesi anlamına gelmek zorunda değil. Zonguldak'ın güçlü kalması da Ereğli'nin gelişmesine engel olmamalı.

Ereğli il olduğunda hangi yeni yatırımların yapılacağı, Zonguldak'ın mevcut kamu hizmetlerinin ve yatırım kapasitesinin nasıl etkileneceği somut verilerle açıklanmalı.En önemlisi, vatandaşın hayatında neyin değişeceği anlatılmalı.Çünkü vatandaş için önemli olan şehrin tabelasında ne yazdığı değil, yaşadığı yerde hangi imkânlara sahip olduğudur. Ereğli Kazanırken Zonguldak Kaybetmemeli.

Ereğli il olacaksa bunun kazananı yalnızca Ereğli değil, bütün bölge olmalı. Aksi halde bir şehrin sevinci, diğerinin kaybına dönüşebilir. Buna göre çok ciddi düşünülmeli ve planlar ona göre yapılmalıdır. Kaybeden Zonguldak olmasın.Kalın sağlıcakla…