Yerin 400 metre altında, devasa yerkürenin ağırlığını özel hesaplamalar ve ahşap direklerle dizginleyen "Domuzdamcılar", bugünlerde sadece madencilikteki ustalıklarıyla değil, deprem felaketlerindeki kritik rolleriyle de gündemde.
Yerküreye Meydan Okuyan Meslek: Domuzdamı nedir?
Madencilik literatüründe tavanın çökmesini engellemek amacıyla uygulanan özel bir tahkimat sistemi olan domuzdamı, madencinin can güvenliğinin sigortasıdır. Bu tahkimatı yapan ustalara verilen "Domuzdamcı" unvanı, Zonguldak sokaklarında bir gurur vesilesidir. Bu ustalar, tonlarca ağırlıktaki kaya kütlelerini santim santim hesaplayarak askıya alır; yani bir bakıma yerkürenin çökmesini durdururlar.
Acı Bir Tebzat: Yerin yüzlerce metre altında devasa dağları durduran bu eller, 10-15 katlı binaların enkazında hayat kurtarmak için ülkenin en yetkin gücü olmasına rağmen, bürokrasinin hantal çarkları arasında bekletiliyor.
Madenlerin Tasfiyesi ve "Liyakat" Yarası
Haberin odak noktasında, Zonguldak’ın stratejik öneminin giderek azaltılmasına yönelik sert eleştiriler yer alıyor. Doğal gaz ve alternatif yakıtların gölgesinde kömür üretiminin değersizleştirilmesi, sadece bir enerji politikası değil, aynı zamanda bu özel meslek grubunun ve bir şehrin birikiminin yok edilmesi anlamına geliyor.
- İşçi Sayısındaki Düşüş: Bir dönem 40 binleri bulan yer altı işçi sayısının 8-10 binlere gerilemesi.
- Teknolojik İhmal: Madenlerdeki teknolojik yenilenmenin yavaşlığı.
- Rödövans Çıkmazı: Ocakların özel sektöre devriyle ortaya çıkan çalışma sistemi sorunları.
Bekletilen Kurtarıcılar
Deprem anında bölgeye gitmek için yeryüzünde hazır bekleyen, ancak koordinasyon eksikliği ve liyakatten uzak yaklaşımlar nedeniyle adeta "yalvarmak" zorunda bırakılan madencilerin durumu, kamuoyunda vicdanları yaralayan en büyük örneklerden biri olarak kayıtlara geçiyor. Enkazın altına girmeyi en iyi bilenlerin, bürokratik engellerin altında kalması, liyakat olgusuna ne kadar uzak kalındığının bir kanıtı olarak sunuluyor.
Zonguldak Bir "Enkaz" Olmamalı
Zonguldak’a ve madencilik kültürüne "rövanşist" bir bakış açısıyla yaklaşılması, sadece bir şehri değil, ülkenin olası afetlerdeki en büyük savunma mekanizmasını da zayıflatıyor. Taş kömürünün ve maden işçisinin yaşatılması, sadece bir ekonomik tercih değil, bir milli güvenlik ve arama-kurtarma stratejisiolmalıdır.
Zonguldak, Türkiye’nin yükü değil; en zor anında sırtını yaslayacağı sarsılmaz bir direğidir.
