Forumda konuşan Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) Genel Sekreteri Mehmet Çetinkaya, sanayiden enerjiye, insan kaynağından mekânsal planlamaya kadar Zonguldak ve Batı Karadeniz bölgesinin yeşil dönüşüm vizyonunu ve sunulan teşvik imkânlarını kapsamlı bir sunumla katılımcılara aktardı.
Neden Zonguldak Neden Dönüşüm
Zonguldak ve çevresinin demir-çelik, madencilik, çimento gibi enerji yoğun ağır sanayi kollarını barındırdığını vurgulayan Mehmet Çetinkaya, bölgesel üretimin önemli bir kısmının karbon yoğun altyapıya dayandığına dikkat çekti. Paris Anlaşması, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi uluslararası mevzuatların ihracatçı firmaları doğrudan etkilediğini belirten Çetinkaya, dönüşümün artık bir tercih değil; üretim kapasitesini, istihdamı ve ihracat pazarlarını korumak adına stratejik bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
Dönüşümün Dört Temel Boyutu
Dönüşüm sürecini bütüncül bir yaklaşımla ele aldıklarını söyleyen BAKKA Genel Sekreteri Çetinkaya, sürecin dört ana eksende ilerlediğini açıkladı:
Sanayi: Düşük karbonlu üretime geçiş, kaynak verimliliği ve dijital altyapı sistemleri.
Enerji: Enerji altyapısının modernizasyonu, depolama sistemleri, akıllı şebekeler ve yenilenebilir enerji entegrasyonu.
İnsan: Süreci sürdürülebilir kılacak yeni becerilere sahip iş gücü ve çevreci girişimciler.
Mekân: Sanayi alanlarının, ortak kullanım altyapılarının ve lojistik sistemlerinin dönüştürülmesi.
Yerel Kalkınma Hamlesi Ve Yatırım Teşvikleri
Desteklerin yatırımların yerini almadığını, ancak riskleri azaltıp süreçleri hızlandırdığını belirten Çetinkaya, ajansın sunduğu finansman ve teşvik enstrümanlarına değindi. MİKRO ve KOBİ ölçekli işletmelere yönelik çevreci projelerin desteklendiğini aktaran Çetinkaya, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen "Yerel Kalkınma Hamlesi" ile ajansın 15-16 yılda sağladığı fonun dört katına denk gelen 41,4 milyar TL’lik dev bir yatırım sahası oluşturulduğunu vurguladı. Bu kapsamda 36 proje ile anlaşma aşamasına gelindiğini ve 3,36 milyar TL’lik yatırım öngörüsü sağlandığını ifade etti. Ayrıca vergi indirimleri, SGK işveren desteği, makine-ekipman desteği ve KDV muafiyeti gibi güçlü bileşenlerle yatırımcıların önünün açıldığını bildirdi.
Yatırımcılar İçin Beş Adımlı Yol Haritası
BAKKA Genel Sekreteri, yeşil dönüşüm sürecine girecek sanayici ve yatırımcılar için izlenmesi gereken adımları şu şekilde sıraladı:
Ölçümleme: Enerji, su, atık ve maliyet haritasının çıkarılması.
Önceliklendirme: Çevresel ve ekonomik getirisi en yüksek alanların belirlenmesi.
Projelendirme: Teknik çözümlerin net bir şekilde tanımlanması.
Finansman Eşleştirme: Yurt içi ve AB kaynakları dâhil uygun finansman modelinin seçilmesi.
Etki Ölçümü: Tasarruf, emisyon azaltımı ve istihdam çıktılarının ölçülerek bir sonraki aşamaya geçilmesi.
Stratejik Raporlar ve Bölgesel Vizyon
BAKKA’nın sadece finansman sağlayan bir kurum olmadığını, aynı zamanda bölgenin vizyonunu yönlendirdiğini kaydeden Çetinkaya, Ekonomi İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile ortaklaşa yürütülen bir yıllık çalışma kapsamında "Zonguldak Taşkömürü Havzası"nın geleceğinin enerji ekseninde yeniden planlandığını müjdeledi.
Sanayi Alanları Teknolojik Altyapı Ve İnsan Kaynağı
Bölgenin engebeli arazi yapısına rağmen Filyos, Ereğli ve Gökçebey gibi Organize Sanayi Bölgelerinin geliştirilmesi için yoğun çaba sarf edildiğini belirten Çetinkaya; Sanayi ve Teknoloji Koleji projelerinin yanı sıra siber güvenlik alanında da önemli bir merkez haline geldiklerini söyledi. Bölgedeki üç üniversitede kurulan Siber Güvenlik Etkinlik Merkezleri aracılığıyla 12 bine yakın öğrenciye eğitim verildiğini ve 10'a yakın yeni teknolojik girişim kurulduğunu açıkladı.
Essen İle Dört Maddelik İş Birliği Modeli
Kömür ve ağır sanayi geçmişi ortak olan Zonguldak ile Essen kenti arasındaki potansiyel iş birliği alanlarına değinen Çetinkaya, iki bölge arasında yürütülebilecek dört temel çalışma başlığını paylaştı:
Yeşil sanayi, enerji verimliliği ve hidrojen alanlarında ortak projeler geliştirmek.
Teknoloji üreticileri ile bölgedeki sanayi kuruluşlarını eşleştirmek.
Türk vatandaşları, hibe destekleri, teşvikler ve AB fonlarını buluşturan yatırım platform modelleri kurmak.
Teknik eğitimler, çalışma atölyeleri ve etkinlik merkezleriyle nitelikli insan kaynağını sürekli beslemek.
