Jeoloji Mühendisleri Odası Zonguldak İli Temsilcisi Jeoloji Yüksek Mühendisi Ali Baltaş, Batı Karadeniz bölgesinde deniz seviyesinin yılda ortalama 2,5–3,5 mm hızla yükseldiğinin ölçüldüğüne dikkati çekti.
Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Baltaş, sosyal medya hesabından “Ülkemizin Batı Karadeniz Kıyılarında Deniz Seviyesi Değişimleri Oldu Mu?” paylaşımında, şu ifadeleri kullandı:
“Dünyamız bir taraftan uzayda güneş sistemi içerisindeki hareketini sürdürürken bir taraftan da kendi içinde kıta hareketleriyle devinimini sürdürmektedir. Bu hareketler sonucu dağlar, vadiler, ovalar, göller vb. yer şekilleri oluşmakta, okyanuslar kapanıp açılmakta, göller denize dönüşmekte veya kurumaktadır. Bu hareketler doğal olarak Karadeniz de gerçekleşmiş, zaman zaman su seviyesi alçalmış veya yükselmiştir.
‘Derin Vadiler…’
Son Buzul Çağı döneminde (yaklaşık 20.000 yıl önce) Karadeniz, dünya okyanuslarından izole kalmış bir tatlı su gölü halinde ve su seviyesi de günümüzden yaklaşık 100–120 metre daha aşağıdaydı. Bu dönemde deniz seviyesi düşükken Sakarya, Filyos ve Yenice akarsuları şelf alanı (kıyı çizgisinden başlayıp deniz dibine doğru hafif bir eğimle uzanan, nispeten sığ alanlar) boyunca aşındırma yaparak derin vadiler oluşturmuştur. Bu durumda kıyı kenar çizgisi de ülkemize göre çok daha kuzeyde, günümüzde deniz içinde kalan alanlara kaymıştır.
‘Denizlerin Seviyeleri…’
Buzul çağının sona ermesiyle birlikte buzulların erimesinden dünya genelinde denizlerin seviyeleri yükselmiştir. Bu esnada Akdeniz’in sularını İstanbul Boğazı eşiğini aşarak Karadeniz havzasına dolmuştur. Karadeniz kıyılarında yapılan bilimsel çalışmalarla kıyılarda kademeli deniz seviyesi değişimlerine ait izler tespit edilmiş ve deniz seviyesinin 70 metreden daha fazla yükseldiği belgelenmiştir. Batı Karadeniz şelfinde (Sakarya, Şile, Ereğli açıklarında) yapılan sismik sondajlar, bu dönemde kıyı çizgisinin karaya doğru onlarca kilometre içeri çekildiğini göstermektedir. Bu dönemde Karadeniz de yaşayan tatlı su canlıları yerlerini denizin tuzlu ortamında yaşayan canlılara bırakmıştır. Bu tespit Akdeniz suları ile Karadeniz suları arasında bağlantı sağlandığının bir diğer kanıtıdır.
‘Karadeniz Kıyılarında…’
Sonuç olarak yukarıda da verilen bilgilerden anlaşıldığı gibi ülkemizin karasal kuzeybatı sınırını oluşturan Karadeniz kıyılarında jeolojik olarak dün sayılabilecek dönemlerden itibaren (özellikle Holosen, son ~11-12 bin yıl) deniz seviyesinde yükselme ve alçalma şeklinde değişimler yaşanmıştır. Bu kanıtlara ait veriler de sismik, stratigrafik, sondaj, paleontolojik (yumuşakça, ostrakod vb.) ve jeokimyasal çalışmalardan elde edilmiştir. Söz konusu kanıtlar deniz seviyesinde hem mutlak yükselmeyi hem de göreli (relatif) değişimleri göstermektedir.
‘Batı Karadeniz Seviyesinde…’
Günümüzde de Şile, Ereğli ve Amasra mareograf (deniz seviyesindeki dikey değişimleri ölçmek için kullanılan cihaz) istasyonlarından elde edilen son 30 yıllık uydu verilerine göre Batı Karadeniz bölgesinde deniz seviyesinin yılda ortalama 2,5–3,5 mm hızla yükseldiği ölçülmüştür. Bu yükselme okyanuslardaki su yükselmeleriyle paralel olup, küresel ısınmanın günümüzde sürdüğünün kanıtı olarak da gösterilmektedir.”
