Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen "Deprem Sonrasında Hızlı Bina Hasar Tespiti Yapılmasını Sağlayan Bir Sistem ve Buna Yönelik Bir Yöntem" başlıklı bu proje, yapıların salınımlarını ölçerek projede öngörülen tepkiyle kıyaslıyor ve hane halkına mobil cihazlar üzerinden ivedilikle bilgi aktarıyor.
"Evim Güvende mi?" Sorusuna Anında Yanıt
Sistemin işleyiş mekanizmasını paylaşan Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, şiddeti ne olursa olsun tüm sarsıntıların halkta endişe yarattığını ve profesyonel incelemelerin maliyetli olabildiğini belirtti. Kutoğlu, vatandaşların korkularını ilk aşamada hafifletmek istediklerini vurgulayarak şu bilgileri aktardı: "Deprem anında insanlar sarsıntının tehlike boyutunu ve binanın direncini merak ediyor. Biz de bu endişeleri giderecek bir cihaz tasarlayabilir miyiz diye yola çıktık." Taşıyıcı sisteme yerleştirilecek olan pilli veya prizli cihazın, salınımları eş zamanlı kaydedeceğini ifade eden Kutoğlu, elde edilen verileri binanın tasarım periyoduyla eşleştirerek tehlike durumunu akıllı telefonlar aracılığıyla kullanıcılara bildireceğini kaydetti.
Normal Durumda Gönül Rahatlığı, Risk Halinde Profesyonel Destek
Geliştirilen teknolojinin profesyonel hasar tespit süreçlerinin yerini almadığına dikkat çeken Kutoğlu, "Eğer sarsıntı normal düzeyde kalırsa ve yapı beklenen direnci gösterirse vatandaşlarımız rahat bir nefes alacak. Ancak bir risk tespit edilirse, hane halkı uzman desteği alarak daha detaylı inceleme yaptırabilecek. Bu durum zarar tespiti ve azaltılması açısından büyük avantaj sağlayacak" dedi.
Tasarım Kriterleri ile Anlık Davranış Karşılaştırılıyor
Ülkenin en büyük gerçeğinin sarsıntılar olduğunu dile getiren Dr. Seda Akduman ise afet sonrasında insanların hanelerine dönmekte tereddüt yaşadığını ifade etti. Uzmanların bina tipi, zemin yapısı ve kat yüksekliği gibi kriterlere göre yapının salınım beklentisini önceden hesapladığını belirten Akduman, "Ancak sarsıntı sırasında yapı planlanan cevabı vermeyebilir. Bu durum malzeme, proje ya da uygulama kusurlarından kaynaklanabilir" şeklinde konuştu. Sistem sayesinde beklenen salınım ile gerçekleşen salınımın kıyaslanacağını ve fark olması durumunda yapının hasar almış olabileceğini belirten Akduman, hesaplamaların arka planda otomatik yürütüleceğini ekledi.
"Binaya Girmek Tehlikeli Olabilir" Uyarısı
Sistemde konuma dair tüm bilgilerin önceden tanımlı olacağını belirten Akduman, ivmeölçerler sayesinde binanın ne kadar sarsıldığının saptanacağını ifade ederek, "Beklenenden yüksek salınım ölçüldüğünde sistem otomatik olarak 'Bina hasar almış olabilir, tekrar binaya girmek tehlikeli olabilir' uyarısı üretecek" dedi.
Seri Üretim İçin Yatırımcı Bekleniyor
Uzun soluklu akademik çalışmaların ardından patent tescilini aldıklarını belirten Akduman, yazılım ve ivmeölçer deneylerinde aşama kaydettiklerini söyledi. Ürünü tüm Türkiye'deki evlere ulaştırmak istediklerini vurgulayan Akduman, seri üretime geçebilmek adına yatırımcı desteğine ihtiyaç duyduklarını dile getirdi.
Ülke Geneli İçin Değerli Bir Envanter Potansiyeli
Sistemin sadece hızlı değerlendirme yapmakla kalmayıp aynı zamanda ulusal bir veri tabanı oluşturma kapasitesine sahip olduğunu belirten Akduman, kullanıcıların sisteme kaydettiği veriler sayesinde Türkiye'deki yapı stokunun durumuna ilişkin son derece kıymetli bir envanter elde edilebileceğini sözlerine ekledi.
