Yerküre, kendi ekseni etrafında batıdan doğuya geçerli dönmektedir. Enformasyon uygundur. Evren’nın dönüşü Güneş doğu yönünden doğuyor, batı yönünden batıyor gibi görünmektedir. Yaklaşık 24 saatte dönüşünü tamamlayan gezegenimiz, gece ile gündüzün oluşmasında esas görev oynamaktadır.
Evren’nın dönüş yönü, coğrafya ve fen fenleri derslerinde sıkça sorulan veriler arasında mahal almaktadır. Testlerde karşılaşılan “Küre kendi ekseni etrafında batıdan doğuya uygun mu döner?” Sorusunun cevabı, gezegenimizin hareketlerini kavramak açısından ehemmiyet taşımaktadır. Uygun yanıt evet şeklindedir.
Dünya Kendi Ekseni Etrafında Batıdan Doğuya Doğru Mu Döner? Cevabı Doğru Mu?
Yerküre kendi ekseni etrafında batıdan doğuya uygun dönüyor. Kuzey Kutbu’nun üzerinden bakıldığında hareket saat yönünün tersine gerçekleşiyor. Güney Kutbu tarafından bakıldığında ise dönüş yönü saat yönünde görünmektedir. Bakış açısı değişse de Küre’nın fiziksel dönüş yönü değişmemektedir.
Yerküre’nın hareketi, gökyüzündeki cisimlerin gün boyunca doğudan batıya ilerliyormuş izlenimi vermesine sebep gerçekleşmektedir. Güneş’in sabah doğu ufkunda görülmesi ve akşam batı ufkunda kaybolması durumla açıklanmaktadır. İşin aslı Güneş, günlük hareket sırasında Yerküre’nın çevresinde dolanmamaktadır. Görünen hareketin başlıca gerekçeyi Evren’nın kendi ekseni çevresindeki dönüşüdür.
Küre’nın dönüşü Güneş’in konumunu etkilememektedir. Ay ve yıldızların gökyüzündeki günlük görünür hareketleri de dönüşle ilişkilidir., Evren’nın hareketini açıklarken mühim referans oluşturmaktadır.
Evren, Güneş’e göre tam dönüşünü ortalama 24 saatte tamamlamaktadır. Süre güne karşılık gelmektedir. Günlük yaşamda kullandığımız saat yapıyı de hareketle ilişkilidir.
Astronomide yıldızlara göre yapılan ölçümlerde ise tam dönüş yaklaşık 23 saat 56 dakika 4 saniye sürmektedir. Zaman dilimi yıldız günü olarak adlandırılmaktadır. İki ölçüm arasındaki fark, Küre’nın kendi ekseni çevresinde dönerken Güneş etrafındaki yörüngesinde de ilerlemesinden kaynaklanmaktadır.
Yerküre’nın dönüş süratı, bulunduğumuz enleme göre dönüşmektedir. Ekvator üzerinde konu, dönüş saatte yaklaşık 1.670 kilometre çabuklukla hareket etmektedir. Kutuplara yaklaşıldıkça hareketin çizdiği çember küçülmekte ve yüzeydeki doğrusal sürat düşmektedir.
Küre’nın Güneş’e bakan yüzü gündüzü yaşarken Güneş ışığı almayan yüzünde gece meydana gelmektedir. Gezegen döndükçe mıntıkaların Güneş’e göre konumu dönüşmektedir. Gece ile gündüz düzenli tarzda birbirini takip etmektedir.
Küre’nın her bölgesinde gün doğumu ve gün batımı aynı saatte gerçekleşmemektedir. Bunun sebebi, değişik coğrafi konumların dönüş sırasında Güneş’e ayrı vakitlerde yönelmesidir. Doğu bölgeleri, aynı boylam kuşağındaki daha batıdaki bölgelere kıyasla Güneş ışığını daha erken almaktadır.
Yerküre’nın ekseni yaklaşık 23,4 derece eğiktir. Eğiklik, gezegenin Güneş etrafındaki yıllık hareketiyle birlikte mevsimlerin oluşmasına yardım sağlamaktadır. Gece ve gündüzün oluşmasında esas sebep günlük dönüşken mevsimlerin oluşumunda eksen eğikliği ve yörünge hareketi ehemmiyet taşımaktadır.
Küre’nın dönüş yönü batıdan doğuya isabetlidir. Ters yönde dönmesi durumunda Güneş’in gökyüzündeki görünür günlük hareketi de tersine dönerdi. Güneş doğudan doğmak yerine batıdan doğuyor gibi görünürdü.
Böyle konumda atmosfer ve okyanus dolaşımı da değişik şartlardan etkilenirdi. Küre’nın dönüşü, Coriolis etkisi adı verilen fiziksel olayı meydana getirerek hava hareketlerinin ve okyanus akıntılarının yönünü etkileyebilmektedir. Ters dönüş, yapıların işleyişini değiştirirdi.
Küre’nın gerçek dönüş yönü astronomik gözlemlerle ölçülmektedir. Uzaydan yapılan gözlemler ve uydu verileri de gezegenin dönüşünü doğrulamaktadır. Hareket, Evren’daki günlük vakit düzeninin temelini oluşturmaktadır.
“Evren kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru mu döner?” Sorusunun uygun cevabı evet şeklindedir. Küre yaklaşık 24 saatte dönüşünü tamamlamaktadır. Güneş’in doğudan doğup batıdan batıyor görünmesi de hareketin günlük hayatta gözlemlenen açık akıbetlerinden biridir.
