Kentin adına dair yaygın olarak kabul gören 12. görev efsanesinin aksine, bölgenin tarihine ışık tutan çok daha eski ve farklı bir mitolojik hikaye, ismin gerçek kaynağını gözler önüne seriyor.
Yunan Mitolojisinde Herkül ve Karadeniz Bağlantısı
Antik dönem yazarlarının M.Ö. 8. yüzyıldan itibaren eserlerinde yer verdiği Herkül efsaneleri, Zonguldak coğrafyası açısından M.Ö. 1300 ile 1200 yılları arasındaki en erken yazılı kayıtlar arasında yer alıyor. Homeros'un İlyada ve Odysseia destanlarında da yer bulduğu gibi, Ereğli adının kökeni genellikle Herkül'ün yer altı cehenneminden Hades'in üç başlı köpeğini yeryüzüne çıkardığı 12. göreviyle ilişkilendirilir. Ancak tarihsel araştırmalar ve mitolojik metinler, bu ismin aslında Herkül'ün 9. görevi sırasında yaşanan olaylara dayandığını ortaya koyuyor.
Amazon Kraliçesi ve Kral Mygdon Arasındaki Mücadele
M.Ö. 1200'lerde Anadolu'da yaşanan kavim göçleri sırasında, Samsun'un Terme ilçesi merkezli yaşayan Amazon kadınları ve bölgeye hakim olan Bebryces Krallığı tarih sahnesindeydi. Savaş tanrısı Ares'in armağanı olan büyülü altın kemere sahip Amazon Kraliçesi Hippolyte ile Herkül arasındaki etkileşim hikayenin dönüm noktasını oluşturur. Herkül'ün kemeri kendi rızasıyla istemesi ve Kraliçe'nin bunu kabul etmesi üzerine, kraliçenin düşmanı olan Ereğli bölgesindeki Bebryces Kralı Mygdon saldırıya geçer. Yaşanan kargaşada Herkül'ün yanlışlıkla öldürdüğü Kraliçe Hippolyte'nin intikamını, Kral Mygdon ve adamlarını ortadan kaldırarak aldığı anlatılır.
Lykus'un Vefa Borcu: Heraklia İsminin Doğuşu
Olayların ardından Herkül, Kral Mygdon'un yönettiği toprakları onun düşmanı olan Lykus'a devreder. Lykus ise Herkül'e duyduğu minnettarlığın bir göstergesi olarak yönetimi altındaki bu topraklara "Heraklia" adını verir. Bu olaydan yaklaşık 600 yıl sonra ise M.Ö. 560 tarihinde Megaralılar tarafından Herakleia Pontika devleti kurulmuştur. Uzmanlar, halk arasında şehir adının konuluşu ile devletin kuruluş tarihinin sıklıkla karıştırıldığına dikkat çekiyor.
3 Bin Yıllık Tarih ve Popüler Kültürdeki Yansımaları
Ereğli'nin ismi, Herkül'ün 12. emriyle değil, 9. görevindeki bu dramatik olaylar silsilesi sayesinde yaklaşık 3 bin yıllık geçmişiyle bugüne ulaşmıştır. Öte yandan tarihte "Pontus" öncesi Karadeniz'in adı olan Xena (Aksena), 1990'lı yıllarda ekrana gelen ve güçlü kadın figürüyle tanınan dizi sayesinde popüler kültürde de yer bulmuş, Amazon savaşçılarıyla kurulan bu güçlü bağ günümüze kadar taşınmıştır.
