Yaklaşık 17 milyon emekli ile dul ve yetim aylığı alan hak sahiplerini ilgilendiren çalışmada taban maaş artışı, refah payı, prim gününe göre seyyanen ödeme ve yaş kriterine dayalı destek olmak üzere dört seçenek üzerinde durulduğu öne sürüldü.
Not: Paylaşılan tutar ve oranlar kulis bilgilerine ve taslak senaryolara dayanmaktadır; nihai kararın etki analizleri ve bütçe hesaplamalarının ardından netleşmesi bekleniyor.
1. En Düşük Emekli Aylığında 30-35 Bin TL Senaryosu
Masadaki ilk formülün taban emekli aylığının yükseltilmesine odaklandığı belirtiliyor. Mevcut durumda 23 bin 552 TL olarak uygulanan en düşük emekli aylığının yıl sonu enflasyon farkıyla yaklaşık 26 bin TL bandına çıkabileceği hesaplanıyor.
Buna ilave refah payı veya seyyanen destek eklenmesi halinde taban maaşın 30 bin TL ile 35 bin TL aralığına çekilmesi değerlendirilen seçenekler arasında yer alıyor.
2. Refah Payıyla Zam Oranı Yüzde 30’a Ulaşabilir
İkinci formülde kök aylıklara ek refah payı verilmesi üzerinde çalışıldığı ifade ediliyor. Altı aylık enflasyon farkının SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yaklaşık %10, memur emeklilerinde ise %8 civarında oluşabileceği öngörülürken; bu oranlara 10 ila 15 puan refah payı eklenmesi senaryosu konuşuluyor.
Bu modelin uygulanması durumunda toplam zam oranının %20 ile %30 bandına ulaşabileceği hesaplanıyor.
3. Prim Gününe Göre 5 Bin İle 10 Bin TL Seyyanen Ödeme
Üçüncü formül ise prim gün sayısı ve ödenen prim miktarının aylıklara daha güçlü yansıtılmasını amaçlıyor. 1.800 günle malulen emekli olanlardan 9 bin gün ve üzerinde prim ödeyenlere kadar farklı kademelerin oluşturulabileceği, prim gününe göre 5 bin TL ile 10 bin TL arasında değişen seyyanen ödemelerin gündeme gelebileceği öne sürülüyor. Amaç, uzun süre prim ödeyenlerle daha az prim günü bulunanlar arasındaki maaş makasının yeniden açılması.
4. 60 ve 65 Yaş Üzerindeki Emeklilere Ek Destek
Dördüncü seçenek ise yaş kriterini esas alıyor. Özellikle 60 ve 65 yaş üzerindeki emeklilerin sağlık ve bakım harcamaları göz önünde bulundurularak, aynı prim gününe sahip kişiler arasında yaşı daha ileri olanlara ek ödeme yapılması ihtimali değerlendiriliyor. Yaş ve prim gününün birlikte ele alınacağı bu modelin teknik ayrıntılarının henüz netleşmediği kaydediliyor.
Bayram İkramiyesi, Paket Maliyeti ve Kademeli Emeklilik
Kulislerde öne çıkan diğer başlıklar ise şöyle sıralanıyor:
Bayram İkramiyesi: Geçen yıl 4 bin TL olarak ödenen bayram ikramiyelerinin en az 5 bin TL seviyesine çıkarılmasına yönelik düzenlemenin şubat ayında TBMM gündemine gelebileceği öne sürülüyor.
Paket Maliyeti: Tartışılan düzenlemelerin kamu maliyesine toplam maliyetinin yaklaşık 1,1 trilyon TL düzeyine ulaşabileceği hesaplanıyor; 2027 bütçe teklifinde SGK ödeneğinin önceki yıla göre %60’ın üzerinde artırılması da dikkat çeken unsurlar arasında gösteriliyor.
Kademeli Emeklilik: 1999 sonrası sigorta girişi olanların gündeme getirdiği kademeli emeklilik konusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde henüz teknik bir çalışma yürütülmediği belirtiliyor.
Emeklilere yönelik kesinleşecek formül ve rakamların, yıl sonu enflasyon verileri ve etki analizlerinin tamamlanmasının ardından kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.