Garantör üniversite, faaliyet izni geçici olarak durdurulan veya tamamen kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin eğitim hakkını korumak amacıyla belirlenen devlet üniversitesi anlamına gelmektedir. Vakıf üniversitesinin kuruluş aşamasında ilişkilendirilen bu kurum, idari, mali, hukuki olağan dışı durumlarda YÖK denetiminde devreye girmektedir. Kayıt aktarımı, ders denkliği, ücret takibi, diploma arşivi, mezuniyet işlemleri garantör üniversite sistemi içinde yürütülmektedir. Sistemin temel ilkesi öğrencinin akademik takvimindeki sürekliliğin korunmasıdır. İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin 22 Mayıs 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile kapatılması, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin garantör kurum sıfatıyla gündeme oturmasına yol açmaktadır.
Vakıf yükseköğretim kurumlarının kapatılma süreçlerindeki güncel gelişmeler, garantör üniversite kavramına yönelik arama trafiğini yükseltmektedir. Öğrencilerin diploma akıbeti, peşin ödenen öğrenim ücretlerinin durumu, burs hakkının devamı, ders intibakının nasıl yapılacağı sürecin temel başlıklarını oluşturmaktadır.
Garantör Üniversite Sisteminin İşleyişi ve Öğrenci Hakları
Yıllardır okuduğu kampüsün kapısına asılan bir karar metni, on binlerce öğrencinin sabah uyandığında karşılaştığı tabloya dönüşüyor. Yarın sınava girecek bir öğrencinin elindeki not defteri, mezuniyetine bir dönem kalmış bir gencin diploma hayalleri, sömestrlik ücretini peşin ödemiş bir velinin endişesi aynı sorunun etrafında birleşiyor. Garantör üniversite kavramı, eğitim yolculuğunun ortasında açılan bir güvenlik kapısı işlevi görüyor. Sistemin işleyişi, öğrencinin akademik takviminin korunmasına yönelik tasarlanıyor.
Garantör üniversite tanımının yasal zemini 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun düzenlemelerine dayanmaktadır. Vakıf yükseköğretim kurumlarının kuruluş aşamasında her vakıf üniversitesi için bir devlet üniversitesinin garantör olarak belirlenmesi zorunlu tutulmaktadır. Vakıf üniversitesinin faaliyet izninin geçici durdurulması veya tamamen kaldırılması durumunda idari geçiş garantör kurum üzerinden yürütülmektedir. Sistem, YÖK koordinasyonunda işletilmektedir.
Faaliyet izninin geçici durdurulması ile tamamen kaldırılması arasında uygulama farkı yer almaktadır. Geçici durdurmada idari süreç garantör üniversite koordinasyonunda yürütülürken, vakıf kurumunun tüzel kişiliği devam etmektedir. Tamamen kaldırma kararında öğrencilerin akademik kayıtları garantör kuruma aktarılmaktadır. Bu ayrım, diploma sürecinin hangi kurumdan düzenleneceği konusunda belirleyici rol oynamaktadır.
Öğrenci kaydı aktarım sürecinde temel kriterler birden çok parametreyi kapsamaktadır. Mevcut programın garantör üniversitedeki karşılığı, sınıf seviyesi, kazanılmış kredi sayısı, not ortalaması, öğrenim dili intibak işleminin temel kalemlerini oluşturmaktadır. Programın aynı biçimde karşılanamadığı durumlarda YÖK tarafından üçüncü bir yükseköğretim kurumu sürece dahil edilmektedir. Üçüncü üniversite tanımı kullanılan bu kurum, kapasite uyumu üzerinden değerlendirmeye alınmaktadır.
Arşiv yönetimi garantör üniversite sisteminin kritik halkasını oluşturmaktadır. Vakıf üniversitesinin akademik kayıtları, ders içerikleri, sınav tutanakları, öğrenci işleri belgeleri garantör kuruma devredilmektedir. Mezun belgelerinin doğrulanması, transkript talepleri, akademik referans yazıları yıllar sonra dahi arşiv kayıtlarının korunmasına bağlı kalmaktadır. Arşiv devir protokolü kararın uygulama aşamasındaki temel başlıkları arasında yer almaktadır.
Ücret kalemleri konusunda öğrencinin önceki üniversitedeki ödeme düzeni esas alınmaktadır. Peşin ödeme yaptığını belgeleyen öğrencilerden aynı akademik yıl için yeniden ücret talep edilmemektedir. Taksitli ödeme planları, mevcut sözleşmedeki taksit takvimi üzerinden sürdürülmektedir. YÖK'ün ücret mevzuatı çerçevesinde garantör kurum, vakıf üniversitesinin ücret yapısına uyumlu işlem yapmaktadır. Öğrencinin akademik finansman tablosundaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmaktadır.
Burslu öğrencilerin akademik hakları aktarım sürecinde mutlaka korunmaktadır. Yüzde 25, yüzde 50, yüzde 75, yüzde 100 burs oranlarındaki öğrenciler için ek ödeme yükümlülüğü oluşturulmamaktadır. ÖSYM yerleştirmesindeki burs kategorisi devlet üniversitesi kanadına geçişte aynen sürdürülmektedir. Öğrencinin daha önce kazandığı tüm akademik hakları korunmaktadır. Burs hakkının taşınma protokolü, intibak işleminin temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Diploma sürecinin tüzel kişiliğin akıbetine göre değişen yapısı, mezuniyet aşamasındaki öğrenciler için ayrı önem taşımaktadır. Kapanma tarihinden önce eğitimini tamamlayan öğrenciler eski kurumun diplomasını alabilmektedir. Sonraki dönemde eğitimine garantör üniversitede devam edenlerin diplomaları yeni kurum üzerinden düzenlenmektedir. Mezuniyet tarihi, hangi kurumun diploma vereceği konusunda belirleyici parametreyi oluşturmaktadır. YÖK'ün diploma denklik onayı sürecin tamamlayıcı adımıdır.
Bilgi Üniversitesi'nin 22 Mayıs 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile kapatılması, garantör üniversite kavramının pratik uygulamasını sahaya taşımaktadır. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin garantör kurum sıfatıyla devreye alınması, mevzuat hükümlerinin uygulanma örneğini sunmaktadır. Geçiş takviminin önümüzdeki günlerde YÖK koordinasyonunda netleşmesi beklenmektedir. Üniversitenin tüm fakültelerinde öğrenim gören tüm öğrenciler için bireysel intibak değerlendirme süreci başlatılmaktadır.
Geçmiş dönemde Türkiye Yükseköğretim Sistemi içinde Sosyal Bilimler Üniversitesi, Türk Hava Kurumu Üniversitesi gibi vakıf kurumlarının kapatılma süreçleri benzer mekanizmalar üzerinden yürütülmüştür. Garantör üniversite sisteminin uygulama deneyimleri yeni dönem geçişin altyapısını oluşturmaktadır. YÖK Yürütme Kurulu'nun önümüzdeki haftalarda yapacağı toplantılarda spesifik geçiş yönetmeliklerinin onaylanması beklenmektedir. Öğrenci başvuru süreci, ders intibak komisyonu çalışma takvimi, akademik personel geçiş düzenlemeleri ilerleyen günlerde duyurulmaktadır.
