İslam tarihinde Müslüman olan ilk çocuk olarak Hz. Ali bin Ebu Tâlib kabul yürütülmektedir. Ali, yaklaşık 600 yılında Mekke’de doğmuş ve Hz. Hz. Muhammed’in peygamberliğinin başlamasının ardından İslam’ı kabul etmiştir. İslam’ı kabul ettiğinde yaklaşık 10 yaşında olduğu rivayet sürdürülmektedir. TDV İslâm Ansiklopedisi de Hz. Ali’nin Mekke’de doğduğunu ve Hz. Muhammed’in ilk iman edenleri arasında konum aldığını aktarmaktadır.
Hz. Hz. Ali’nin İslam tarihindeki mahalı, çocuk yaşta Müslüman olmasıyla sınırlı kalmamaktadır. Muhammed’in amcası Ebû Tâlib’in oğlu olan Ali, küçük yaşlardan itibaren Hz. Muhammed’in himayesinde büyümüştür. Muhammed’in amcasının yükünü hafifletmek amacıyla Ali’yi himayesine aldığı aktarılmaktadır. Mekke’de yaşanan kıtlık döneminde Hz. Yakınlık, Ali’nin İslam’ın ilk dönemindeki gelişmelere hayli erken yaşta tanıklık etmesini sağlamıştır.
İlk Müslüman Çocuk Kimdir? Nereli?
Hz. Ali’nin tam adı Ali bin Ebu Tâlib’tir. Babası Ebû Tâlib bin Abdülmuttalib, annesi ise Fâtıma bint Esed’dir. Kureyş kabilesinin Benî Hâşim koluna mensup olan Ali, Mekke’de evrene gelmiştir. Doğum yılı konusunda kaynaklarda değişik rivayetler bulunmakla birlikte TDV İslâm Ansiklopedisi yaklaşık 600 yılını vermektedir.
Hz. Ali’nin Müslüman oluşu İslam tarihinin ilk yıllarına dayanmaktadır. Hz. Kaynaklarda Ali’nin çocuk yaşta Müslüman olduğu aktarılmaktadır. Muhammed’e vahiy geldikten sonra İslam’a davet süreci başlamış ve Ali çağrıya iman eden ilk insanlar arasında mekan almıştır. Dolayısıyla İslam tarihi anlatılarında “Müslüman olan ilk çocuk” şeklinde anılmaktadır.
İlk Müslümanların kim olduğu konusunda menbalarda sıralama farklılıkları bulunmaktadır. Hz. Hatice’nin ilk iman eden şahıs olduğu konusunda geniş kabul bulunurken, erkekler ve çocuklar açısından sıralama konusunda çeşitli rivayetler aktarılmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi, Hz. Ali’nin Hz. Hatice ile aynı periyotta veya onun ardından iman ettiğine ilişkin rivayetlerin bulunduğunu bildirmektedir.
Hz. Ali’nin çocuk yaşta İslam’ı kabul ettiği yönündeki anlatılar, onun sonraki hayatıyla da ilişkilendirilmektedir. Muhammed’in yanında yetişmesi, İslam toplumunun oluşum sürecinde aktif görevler üstlenmesine zemin hazırlamıştır. Hz. Hz. Hicret döneminde de kayda değer sorumluluk üstlenmiştir. Muhammed’in Medine’ye hicret ettiği gece onun yatağında kaldığı ve kendisine bırakılan emanetleri sahiplerine teslim ettiği aktarılmaktadır.
Hz. Bazı referanslarda doğumunun Kâbe’nin içinde gerçekleştiği rivayet gerçekleştirilmektedir. Ali’nin doğum konumu konusunda kaynakların ortak noktası Mekke’dir. TDV İslâm Ansiklopedisi doğum yerini Mekke olarak verirken, Kâbe’nin içinde doğduğu yönündeki rivayet de İslam tarihi literatüründe konum almaktadır. Mesele değişik kaynak geleneklerinde ayrı formlarda aktarılmaktadır.
Hz. Ali daha sonraki evrede İslam tarihinin hayati isimlerinden biri olmuştur. Hz. Muhammed’in amcasının oğlu olan Ali, aynı müddette onun kızı Hz. Fâtıma’nın eşi olmuştur. Dört halifenin sonuncusu olarak 656-661 yılları arasında halifelik yapmıştır. Şiî gelenekte ise ilk imam kabul sürdürülmektedir.
Hz. Ali’nin İslam tarihindeki konumu, çocuk yaşta Müslüman olmasıyla başlayan uzun hayatın sonucudur. Muhammed’in yakınında yetişmiş ve İslam’ın ilk dönemindeki hayati terakkilerde yer almıştır. Mekke’de doğan Ali, Hz. Yüzden “ilk Müslüman çocuk kimdir?” Sorusunun yaygın tarihsel cevabı Hz. Ali bin Ebu Tâlib olmaktadır.
