Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Baltaş, sosyal medya platformundan “Kaya (Şeyh) Gazı Nedir ve Nasıl Üretilir? başlıklı yaptığı paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“Sanayi devriminden sonra fosil yakıtlara olan ihtiyacın giderek arması ile birlikte devletler arasında veya terör gurupları tarafından çıkarılan ve çıkma potansiyeli taşıyan savaşların kökeninde, gelişmiş ve askeri yönden güçlü ülkelerin enerji kaynaklarına sahip olma istekleri olduğu konusunda genel bir kanaat oluşmuştur. Bu konuda bölgemizde ve dünyada yaşanan sıcak gündemi hep birlikte izliyoruz. Ancak güçlünün haklı olduğu ve ayakta kalabildiği bu dünyada gelecekte benzer savaşların enerji kaynaklarına ulaşmanın yanı sıra nadir toprak elementleri ve temiz su kaynaklarına ulaşmak için de çıkabileceğini öngörmek zor olmasa gerek.
‘Kaya Gazı, Yeni Bir Gaz Kaynağıdır’
Enerji kaynaklarına giderek artan ihtiyaç, teknolojinin de gelişmesiyle birlikte daha önce değerlendirilmeyen alışılmış kaynakların dışında yeni enerji kaynaklarının araştırılmasına ve üretilmesine olanak sağlamaktadır. Bu kaynaklardan biri de ‘kaya gazı’dır. Kaya gazı, diğer adıyla şeyl (shale) gazı; kil, kuvars ve kalsit minerallerinden oluşan ince taneli tortul kayaçların küçük gözeneklerinde depolanmış ve bilinen gaz kaynakları dışında enerji sağlayan yeni bir gaz kaynağıdır.
‘ABD’de, Kaya Gazın Üretilmesi Konusunda Yeni Teknikler Geliştirilerek Önemli İlerlemeler Sağlanmıştır’
Günümüzde bilinen fosil enerji kaynakları kömür, petrol, doğalgazdır. Tüketim bu şekilde devam eder ve yeni enerji kaynakları da bulunamazsa bu kaynakların uzun vadede tükenecekleri öngörülmektedir. Dünyada üretilmekte olan petrol ve doğalgaz oluştukları ana kaya içinden göç ederek depolandıkları hazne kayaçlardan üretilmektedir. Son yıllarda özellikle ABD’de de yapılan yoğun çalışmalarla ana kayaç içinde oluşan ancak göç ederek hazne kayaçlara gidemeyen petrol ve doğalgazın (kaya gazının) üretilmesi konusunda yeni teknikler geliştirilerek önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Buna karşın, kaya gazının üretilmesi diğer doğalgaz ve petrol kaynaklarına göre daha zor ve pahalıdır.
‘Yüksek Organik İçeriğe Sahip…’
Şeyl gazı, hem kaynak kaya hem de rezervuar görevi gören yani hem gazı oluşturan ve hem de bünyesinde depolayan organik açıdan zengin şeyl oluşumlarında bulunmaktadır. Yüksek organik içeriğe sahip şeyller önemli miktarda gaz oluşturur ve barındırırlar. Buna karşın, iletkenlikleri ve geçirgenlikleri düşük olduğundan bünyelerinden gazların akışını sağlamak için yapay stimülasyon (çatlatma, kırma vb.) işlemlerinin yapılması gerekir. Eğer olgunlukları da iyi düzeydeyse yapılacak delme, çatlak oluşturma, kırma vb. işlemlerle şeyllerden önemli miktarda gaz elde edilebilir.
‘Şeyl Gazını Elde Etmek…’
Şeyl gazını elde etmek için önce dikey veya yönlü açılan bir sondaj kuyusuyla rezervuara ulaşılır. Daha sonra sondaj kuyusu yardımıyla hidrolik kırma (fracking) denilen işlemler yapılır. Bu işlem kapsamında örneğin içinde aynı boyutta kuvars kumları bulunan bir sıvı yüksek basınçla sondaj kuyu içerisinden şeyh tabasına gönderilir. Şey tabakasına yüksek hızda giren kum taneleri Şeyl parçalayarak geçirgenliğini artırır. Bu sayede şeyllerin bünyesinde bulunan gazlar sondaj kuyusunu bir akış yolu gibi kullanarak yeryüzüne ulaşır.”
