Araştırmacı gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, 1 Nisan 1924 tarihinde Cumhuriyet sonrası kurulan ilk il Zonguldak’ta, kömür işletmeciliğine başlandığı 1848’den bugüne dek TTK’nın yanı sıra daha sonraları özel firmaların da açtıkları galerilerde kömür üretimi yapılıyor.
Ayrı Bir Yaşam Sürüyorlar!
Üretim işçileri, 3 vardiyada girdikleri kömür ocaklarındaki faaliyetleri sırasında her türlü ihtiyaçlarını yerin altında gideriyorlar.
Yemeklerini maden ocaklarında oluşturdukları sofralarda yiyen madenciler, kilometrelerce uzunluktaki karanlık dehlizlerde mesaileri süresince ayrı bir yaşam sürüyorlar.
Zonguldak “İki Katlı Şehir”!
Madencilerin işçi asansörleri ve ardından bindikleri fayton denilen demiryolu aracıyla ilerledikleri galeriler, yerleşim yerlerinin altına uzanan üretim alanlarıyla Zonguldak'ı adeta "iki katlı şehir" haline getiriyor.
Yer üstünde günlük yaşamın olağan koşuşturmasındaki insanlar ile yer altında kömür çıkartmak için kazmalarını doğanın bağrına saplayan madenciler, 178 yıllık kömür kentini farklı kılan en temel özellikleri arasında yer alıyor.
Maden Ocaklarında Servet Yatıyor!
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kayıtlarında da yer alan Zonguldak havzasındaki eksi 1200 metre derinliğe kadar tespit edilen 1 milyar 514 milyon 672 bin 441 ton milli servet jeolojik taş kömürü rezervinin var oluşu düşünüldüğünde, TTK yıllık satılabilir bazta 750 bin ton civarındaki üretimle 40 milyon ton olan ülke ihtiyacının çok düşük bölümünü sağlayabiliyor, servet niteliğindeki stratejik öneme haiz taş kömürünün ekonomiye kazandırılması açısından ise kentin altının daha uzun yıllar kazılmaya devam edilmesi bekleniyor, bunun için üretime yönelik istihdam yapılması zaruri görülüyor.
İş Sağlığı ve Güvenliğinden Taviz Verilmemeli!
Madencilik sektörü ağır iş kollarından birini teşkil etmektedir. TTK’daki madencilerin burunlarının dahi kanamaması adına iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden kesinlikle taviz verilmeyerek eksiklikler varsa giderilerek taş kömürü üretimi yapılmalıdır.
Bu arada enerji sektörünün yanı sıra Türkiye'deki demir-çelik sektörünün vazgeçilmez ham maddesi koklaşabilir taş kömürü, sadece Zonguldak havzasında üretilmektedir.
TTK’daki İş Kazaları!
Gazeteci Orhan Akyüz’ün, TTK Genel Müdürlüğünün var olan mevcut istatistik verilerinden elde ettiği bilgiye göre, TTK kömür ocaklarında 1955-2025 tarihlerindeki iş kazalarında 71 yılda 2 bin 777 madenci yaşamını yitirdi, 370 bin 942 madenci de yaralandı.
TTK’da O Kazalar Yaşandı!
Söz konusu yıllarda kuruma bağlı müessese müdürlüklerinden Üzülmez, Kozlu, Karadon, Armutçuk ve Amasra kömür ocaklarında "göçük, grizu ve kömür patlaması, karbonmonoksit zehirlenmesi ile metan gazı ve karbondioksit boğulmaları" gibi kazalar yaşandı.
Kozlu üretim bölgesinde 1992'de 263 madencinin hayatını kaybettiği grizu faciası, o güne dek Türkiye'de en fazla can kaybı yaşanan iş kazası olarak tarihe geçti. Aynı yıl, grizunun yanı sıra diğer kazalarla birlikte 277 işçi yaşamını yitirdi, 5 bin 214 işçi de yaralandı.
1875’de Ahmet Ağa!
Havza madenlerinde saptanabilen en eski ölümlü iş kazası 1875'de Ahmet Ağa adlı kişinin yaşamını yitirdiği kaza olarak kayıtlara geçti.
Kayıtlı verilerde, 2018-2019 yıllarında ölümlü iş kazası meydana gelmediği, 4 bin 764 madencinin yaralandığı yer aldı.
Maden Ocakları Yetim Bıraktı!
Yetim bırakan maden ocaklarında ölümlerin ürküttüğü TTK’daki 1955-2025’de meydana gelen iş kazalarında, ölü ve yaralı sayısı yıllara göre şöyle:
