Jeoloji Mühendisleri Odası Zonguldak İli Temsilcisi Jeoloji Yüksek Mühendisi Ali Baltaş, Zonguldak il merkezi ile yakın çevresindeki yapılaşmanın heyelanlı bölgelerde gerçekleştiği ve gerçekleşmekte olduğuna dikkati çekti.
Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Baltaş, sosyal medya hesabından yaptığı “Zonguldak İl Merkezi Ve Yakın Yerleşimlerdeki Yapılarda Heyelanlar Depremlere Göre Neden Daha Yıkıcı Etki Oluşturur? başlıklı paylaşımında, şu ifadeleri kullandı:
“Yerel basının verdiği habere göre Zonguldak'ta 6 Kasım 2026 Cuma günü Kilimli ilçesinde 1,7 büyüklüğünde ve 13 Kasım Cuma günü Alaplı İlçesinde 1,2 büyüklüğünde depremler meydana gelmiş. Bu depremleri fırsat bilerek Zonguldak il merkezi ve yakın yerleşimlerdeki yapılarda heyelanların depremlere göre neden daha yıkıcı etki oluşturduğu konusunu değerlendirdim.
‘Zonguldak İl Merkezi Ve Yakın Yerleşimlerdeki…’
Kilimli ve Alaplı ilçeleri örneklerinde olduğu gibi Zonguldak il sınırları içinde meydana gelen depremlerin büyüklükleri genellikle 3’den küçük olduğu için insanlar tarafından hissedilmezler, buna karşın deprem ölçen hassas aletler tarafından ölçülebilirler. Zonguldak il merkezi ve yakın yerleşimlerdeki sarsıntı oluşturan en yakın depremler ise ilin sınırları dışında meydana gelirler.
‘Bu Depremler…’
Bu depremleri oluşturan fayların birisi Zonguldak ilinin yaklaşık 100 km güneyinden geçen ülkemizin yıkıcı etki oluşturan en aktif fay zonlarından birisi olan Kuzey Anadolu Fay zonudur. Yanal atımlı olan ve ilimize en yakın konumda Gerede-Düzce hattından geçen bu fayın tekrarlanma aralığı segmentin uzunluğuna da dağlı olarak 200-400 yıl arasında değişmektedir. Bu fay üzerinde 1944 yılında meydana gelen 7,3 büyüklüğündeki Gerede depremi, 1999 yılında meydan gelen 7,2 büyüklüğündeki Düzce depreminin sarsıntıları ilimizde hissedilmiş ve Zonguldak il merkezi ile yakın çevresinde hasar oluşturmamakla birlikte Gerede depremi Devrek ve Çaycuma’da ölüm ve yıkımlara, Düzce depremi ise Ereğli’de hafif hasarlara neden olmuştur.
‘İlimizde Sarsıntı…’
İlimizde sarsıntı oluşturan diğer fay zonu ise kuzeyde, kıyı kenar çizgisinin 10-20 km açığında Karadeniz’in içinde Kuzey Anadolu Fay zonu gibi doğu-batı doğrultusunda uzanan fakat atım mekanizması farklı olan (bindirme) fay zonudur. Bindirme fayları yanal atımlı fay zonları gibi enerjileri bir sonraki segmente iletilmeden açığa çıkardıklarından söz konusu fayın tekrarlanma aralığı 500-1000 yıl gibi çok daha uzun bir süredir. Bu fay zonu üzerinde ilimize en yakın konumda meydana gelen en büyük deprem ise 1968 yılında meydana gelen Bartın depremidir. Bu deprem 6.5 büyüklüğünde meydana gelmiş olup, Bartın ile Amasra’da ölüm ve yıkımlara neden olmuştur.
‘Yapılaşma
Buna karşın Zonguldak il merkezi ile yakın çevresinde heyelanlar depremlere göre çok daha sık meydan gelmekte ve yıkıcı hasar oluşturmaktadır. Bunun nedeni bölgenin dik ve engebeli topografik yapısı, yoğun ve sürekli yağış alan iklimi, suları bünyesine alarak gevşeyen killi ve ayrışmış zemin yapısı ve bu faktörleri değerlendirmeden arazi dengesini de bozarak heyelanları artıracak şekilde giderek daha yüksek katlı yapılaşmaya gitmek amacıyla daha derin ve geniş kazı yapılmasıdır. Diğer bir deyişle Zonguldak il merkezi ile yakın çevresinde yapılaşma heyelanlı bölgelerde gerçekleşmiş ve gerçekleşmektedir.
‘Heyelanları…’
Sonuçta Zonguldak il merkezi ile yakın çevresini etkileyen depremler uzakta meydan gelirken ve tekrarlanma arlıkları çok uzun olurken, heyelanlar eğimli alanlarda her sene özellikle yağışlı mevsimlerde meydana gelmektedir. İlimizdeki yapılar uzakta meydana gelen ve bölgemize ulaşıncaya kadar büyüklüğü azalan deprem sarsıntılarına dayanırken, en kaliteli malzemelerle yapılan sağlam binalar bile zeminleri hareket ettiği için heyelanlar karşısında direnemeyerek yıkılmaktadırlar. Buna karşın depremlerle heyelanlar arasında şöyle bir bağlantı kurulabilir; depremler doğrudan binaları yıkmasa bile suya doygun, dik ve hassas yamaçlarda oluşturacağı sarsıntılarla arazi dengesini bozarak heyelanları tetikleyebilirler.
‘Sözde Bilim Adamları…’
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ilimizde bugüne kadar kent tarihine ve kültürüne ilişkin simge yapıların kentin zemin yapısı hakkından fikir sahibi olmayan ve il dışında yaşayan sözde bilim adamları tarafından hazırlanan raporlarla yıkılmalarında da heyelanların değil de depremin gerekçe gösterilmesi yaman bir çelişkidir.”




