Karadeniz'in en önemli geçim kaynaklarından biri olan fındıkta üretici, artan maliyetler ve çakılan piyasa fiyatları nedeniyle tarihinin en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Konuya ilişkin sert bir açıklama yapan Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Devrim Dural, serbest piyasada oluşan rakamların üretim maliyetinin bile altına gerilediğini belirterek, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile Fiskobirlik'in piyasayı düzenleme görevini tamamen terk ettiğini vurguladı.
Üretici Her Kilogramda Zarar Ediyor
Ziraat odalarının 1 kilogram fındığın işçilik dâhil maliyetini 230 ila 245 lira arasında hesapladığını hatırlatan Dural, serbest piyasa koşullarına tepki gösterdi. Geçtiğimiz yılın eylül ayında 300 liraya kadar alıcı bulan ürünün bugün randıman ve alım noktasına göre 180-210 lira bandına gerilediğini ifade eden Dural, maliyet kıskacını şu sözlerle özetledi:
"Enflasyon yüzde 31’i, tarımsal girdi artışı yüzde 32’yi, gübre fiyatlarındaki yükseliş yüzde 50’yi aşmış, motorinin litresi 55 liradan 90 liraya çıkmış durumda. Üreticinin tüm masrafları katlanırken ürün fiyatı geçen yılın dahi altına düştü. Fındığını 180-210 liraya satmak zorunda kalan çiftçi, kilogram başına 20 ila 60 lira zarar ediyor. Bir ton fındıkta zarar 60 bin liraya ulaşıyor. Özellikle Alaplı ve Ereğli’deki üreticilerimiz; bahçe temizliği, ilaç, işçilik, patoz ve nakliye masraflarının altında ezilmektedir."
Açıklanan 465 liralık dekar desteğinin yalnızca beş litre motorin karşıladığını belirten Dural, "Beş litre mazotla hangi bahçe temizlenecek, hangi ürün pazara indirilecek? Üretici sadaka değil, emeğinin karşılığını istiyor" dedi.
Tmo’nun Açıkladığı Fiyat Üreticinin Cebine Girmiyor
TMO tarafından Levant kalite fındık için açıklanan 250 liralık alım fiyatının piyasada bir karşılığı olmadığını belirten Dural, kurumun uygulamalarını eleştirdi. Sadece fiyat açıklamanın yeterli olmadığını vurgulayan İl Başkanı; dönüm başı kotalar, uzun randevu kuyrukları, yetersiz alım noktaları ve haftalar sonra yapılan ödemeler nedeniyle açıklanan rakamın "taban fiyat" niteliğini kaybettiğini aktardı.
Borcu ve işçi ödemesi kapıya dayanan üreticinin bekleyecek gücü olmadığını, piyasa aktörlerinin de bu çaresizliği fırsata çevirdiğini kaydetti.
Fiskobirlik Üreticiden Yana Ağır Basmalı
Fiskobirlik’in de fındık üreticisini koruma ve piyasada denge sağlama misyonundan uzaklaştığına dikkat çekilen açıklamada, kurumun düşük piyasa fiyatlarını pasif şekilde takip ettiği ifade edildi. Fiskobirlik'in ivedilikle siyasi gölgeden çıkarılarak yeniden üreticinin karar sahibi olduğu bağımsız bir yapıya kavuşturulması gerektiği savunuldu.
Çözüm İçin Acil Eylem Planı Ve Talepler
Zonguldak çiftçisinin emeğini korumak adına atılması gereken adımları sıralayan Devrim Dural, Rekabet Kurumu’nu fındık piyasasındaki alıcı yoğunlaşması ve eş zamanlı fiyat düşüşlerini incelemeye davet etti. Dural, taleplerini şu maddelerle ilan etti:
Kota Kaldırılmalı: TMO dönüm başına uyguladığı kotayı derhal kaldırmalı ve Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı üreticinin tüm ürününü satın almalıdır.
Alım Noktaları Artırılmalı: Zonguldak'ın fındık yoğunluklu bölgelerinde alım kapasitesi yükseltilmeli, üretici kilometrelerce yol gitmekten kurtarılmalı ve ürün bedelleri birkaç gün içinde ödenmelidir.
Taban Fiyat Güncellenmeli: Levant kalite fındığın alım fiyatı, gerçek maliyetler ve üretici refah payı göz önüne alınarak en az 300 liraya yükseltilmelidir.
Doğrudan Destek Sağlanmalı: Gübre, ilaç ve mazot gibi temel kalemlerde üreticiye doğrudan girdi desteği sunulmalıdır.
Yeni Parti olarak fındığı birkaç büyük alıcının insafına bırakan politikalara karşı mücadele edeceklerini belirten Dural, "Zonguldak’ın emeğine ve toprağına sahip çıkmayı sürdüreceğiz. Fındığın gerçek sahibi üreticidir ve son sözü de üretici söyleyecektir" diyerek sözlerini tamamladı.
