Denetimli serbestlik baştan sona değişiyor, kurala uyan kazanıyor, ihlal edene daha ağır yaptırım geliyor. Amaç net: Suçluyu affetmek değil, topluma yeniden kazandırmak.
AK Parti ve MHP’nin gündeme taşıdığı yeni infaz sistemi için Adalet Bakanlığı kapsamlı bir eylem planı hazırladı. Ceza infaz rejimini baştan sona ele alan çalışmada, “af” tartışmalarına net bir çizgi çekilirken, sistemin merkezine ıslah, denetim ve kişiselleştirilmiş infaz anlayışı yerleştirildi.
Suç-Yaptırım-İnfaz Dengesi Yeniden Kuruluyor
Hazırlanan eylem planıyla ceza infaz sisteminde köklü değişikliklere gidilecek. Suç, yaptırım ve infaz arasındaki dengenin güçlendirilmesi hedeflenirken, ceza mevzuatı toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden ele alınacak.
İki yıllık takvim çerçevesinde atılacak adımlarla, ceza adalet sistemi daha etkin ve caydırıcı bir yapıya kavuşturulacak.
Kısa Süreli Hapse Alternatif Yaptırımlar Genişletiliyor
Yeni sistemde kısa süreli hapis cezalarına alternatif yaptırımların daha etkin uygulanması planlanıyor. Bu yaptırımların kapsamı genişletilerek, hürriyeti bağlayıcı cezalara alternatif yeni infaz yöntemleri devreye alınacak.
Amaç, cezaevlerinin yükünü azaltmak kadar, hükümlülerin topluma kazandırılmasını sağlayacak mekanizmaları güçlendirmek.
Denetimli Serbestlik Maktu Olmaktan Çıkıyor
Eylem planının en dikkat çeken başlıklarından biri denetimli serbestlik uygulaması oldu. Mevcut sistemde uygulanan maktu oranlı denetimli serbestlik modeli yeniden değerlendirilecek.
Bundan böyle hükümlüler, suçun mahiyetine uygun yükümlülüklere tabi tutulacak. Kişiye ve suça özel denetim anlayışıyla, serbest kalanların yeniden suç işlemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ağır Hasta Ve Bakıma Muhtaçlar İçin Özel Cezaevleri
Plan kapsamında ağır hastalığı, bedensel engeli veya bakıma muhtaçlığı bulunan tutuklu ve hükümlüler için Türkiye’de ilk kez müstakil rehabilitasyon tipi ceza infaz kurumları kurulacak.
Bu kurumlar, klasik cezaevi anlayışından farklı olarak sağlık ve rehabilitasyon odaklı olacak.
Af Değil, Denetimli Serbestlik Düzenlemesi
AK Parti kaynakları, kamuoyunda denetimli serbestlik ile af düzenlemelerinin bilinçli ya da bilinçsiz şekilde karıştırıldığını vurguladı. Yapılacak düzenlemenin kesinlikle bir af ya da ceza indirimi olmadığının altı çizildi.
AK Parti’nin hukukçu kurmayları, mevcut sistemde zaten suç tiplerine göre kademeli infaz uygulandığını hatırlatarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“Hapiste olan birine umut verilmesi gerekir. Kurallara uyacaksa cezasının bir bölümünü dışarıda denetimli serbestlik şartlarında tamamlayabilir. Bu bir af değildir. Asıl hedef, dışarı çıkan kişinin yeniden suç işlememesidir.”
Denetimi İhlal Eden Daha Ağır Ceza İle Karşılaşacak
Yeni sistemde denetimli serbestlikten yararlanan hükümlüler için denetim mekanizmaları sıkılaştırılacak. Kurallara uyanlar için “umut hakkı” korunurken, yükümlülükleri ihlal edenler için daha ağır cezalar gündeme gelecek.
Bu yönüyle düzenleme, hem teşvik edici hem de caydırıcı bir yapı oluşturmayı amaçlıyor.
Yüzde 45 Yeniden Suç İşliyor: Alarm Veren Tablo
Adalet Bakanlığı kaynakları, infaz rejiminde değişimin zorunlu hâle geldiğine dikkat çekti. Cezaevinden çıkanların yaklaşık yüzde 40-45’inin yeniden suç işleyerek cezaevine döndüğü belirtilirken, bu oranın Türkiye’de de benzer seviyelerde olduğu ifade edildi.
Yetkililer, suçun tekrarının psikolojik bir eşik oluşturduğunu ve bu nedenle infaz rejiminin tüm boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurguladı.
Hedef Suçluyu Cezalandırmak Değil, Topluma Kazandırmak
Yeni infaz eylem planının temel hedefi, suçluyu yalnızca cezalandırmak değil, onu yeniden topluma kazandırmak olarak öne çıkıyor.
Ailenin, toplumun ve devletin birlikte hareket etmesi gerektiğine dikkat çekilirken, ceza adaletinde “af değil, ıslah” anlayışını esas alan yeni bir dönemin kapısı aralanıyor.
