Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Zonguldak’ın şehir merkezindeki tanınmış köklü esnaflarından İbrahim Başçı, sosyal medya hesabından yaptığı “Bizim Dolayların Eski Komşuları (Gayrimüslim) başlıklı dikkat çekici paylaşımında, şu ifadeleri kullandı:
“Çaycuma bölgesinde (Zonguldak’ın ilçesi) mevcut olan Rumların ve Ermenilerin 1870’lerde Safranbolu’dan (Karabük’ün ilçesi) buraya geldikleri tahmin edilir.
Köktürk Soyadı…!
Köktürk soyadı olan ‘Beyler veya Rumbeyoğulları diye bilinen öteki gurubun ise Bolu’dan (Konrapa) geldikleri bilinmektedir. Bu bölgeye gelen Gazi Mehmet Paşa, 3 oğlundan her birini Çaycuma, Bey Cuma ve Mengene ‘Bey‘ olarak atamış. Gazi Mehmet Paşa, Osmanlı toprağı olan Belgrad da şehit olmuş ve kabri oradadır. Aynı bölgeye aynı zamanda Kafkasya’dan göç edenlerden müteşekkildir. Bundan yaklaşık 400 yıl önce Perşembe özellikle (Hacı Kadı) beldesine Mardin, Urfa, Yozgat dolaylarından gelen yerleşimciler mevcuttur. Bu grubun kültürleri ve sosyal yaşamları bölge halklarından farklılıklar göstermekteydi (kız kaçırma, başlık parası vb). Osmanlı devletinin müsaadeleri ile Aya Yorgi Kilisesi açıldı. Çaycuma’da bilinen en ünlü Rum ‘Yordan Çorbacı’ idi. Bir Safranbolu Rumu olan Yordan, ev yapımı, kereste ve arazi alım satımı yapan bir iş adamı idi. Yordan Çorbacı’nın birçok binası bu günlere değin erişmiştir.
Papazın Kızının Türk Gencine Kaçması Çaycuma’yı Etkilemiştir!
Türklere terziliği, kunduracılığı ve ticareti öğreten Rumlardı. Rumlar mübadele ile gitmeye hazırlanırken papazın kızı bir Türk gencine kaçar, bu olay Çaycuma’yı epey etkilemiştir. Kız, Müslüman olur ve Hüsniye adını alır, Rumlar gitmeden dillere destan bir düğün yapılır. Hüsniye hanım ve ailesi sonradan İstanbul’a taşınmış ve çocukları sanayici olmuştur. Hüsniye hanım 1989’da Çaycuma’ya gelerek eski komşularını ziyaret etmiş ve çocukluk arkadaşı olan Hüsnü Köktürk’ün annesinin evinde kalmıştır. Çaycuma’dan İstanbul’a göçen Ermeni iki aileden biri İstanbul Eminönü’nde ‘Altın Kasap’ adında iş yeri açarken diğeri de aynı ildeki Ortaköy’de kasaplık yapıyordu. Aynı yıllarda bohçacı Despina ve aşevi açan Maria da burada yaşayan Rum hemşehrilerimiz idi.
ABD’li Prof. Donald Quataert…!
Zonguldak maden tarihi ve Osmanlı döneminde tüm yönleriyle kömür üretimini incelemesinin yanı sıra bu uğurda büyük emekler harcayan ve eser ortaya koyan ABD’li Prof. Donald Quataert, eserinde Yunanistan’a göçen Çaycumalı mübadillerin torunlarına Yunan aslılı asistanları vasıtasıyla ulaşarak onlarla yapılan söyleşileri eserlerinde yayınlamıştır.”
