Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Zonguldak’ın şehir merkezindeki tanınmış köklü esnaflardan İbrahim Başçı, sosyal medya hesabından yaptığı “Geçmiş Zaman Olur Ki…” başlıklı dikkat çekici paylaşımında, şunları kaydetti:
“15 Ağustos 1887 tarihi itibarıyla Zonguldak merkezli Ereğli havzasındaki madencilik faaliyetlerinde ve buna bağlı yan iş kollarında (inşaat, nakliyat ve diğer teknik zanaatlar) istihdam edilen toplam 807 yabancı uyruklu işçi bulunmaktaydı.
‘2 Bin 56…’
Ardından artış olarak Karadağlı 393, İtalyan 375, Fransız 159, Avusturyalı 88, Yunan 88, İranlı 11, İngiliz 6, Arnavut 19, Çerkez 5, Kürt 512, Laz 149, Ermeni 67, Rum 160, Alman 4, İspanyol 1, Bulgar 11, Romen 1, Rus 2, Sırp 1 ve belirsiz 4 olmak üzere toplamda 2 bin 56 yabancı işçi sayısına ulaşıldı.
‘Maden Konusunda Donanımlı…’
Elbette kömür kentin yerlileri zaten mevcut. Tarihe dikkat ediniz, o anda Zonguldak merkezde 13 karye (köy) var ve bu değerli hemşehrilerimiz toprakları ve tarlaları oldukları için yer altında çalışmak istemiyorlar, zaten yoksul bir grup. Bundan mütevellit o tarihte madenlere işletme ruhsatı alan kahir ekseriyeti gayri müslim tebeaa ya da ecnebi şirket ve dahi Galata Bankerleri sermayesi olduğu için düzenli işçi çalıştırma programını tesis edebilmek amacıyla havzaya yabancı işçi getirme olayını teşvik etmişlerdir. Ve genellikle gelenler iş konusunda yerli hemşehrilerimize nazaran maden konusunda daha donanımlı idiler. Ayrıca konu hakkında inceleme yapan yabancı havza tarihçileri bölgeye madencilikte Mahir Yozgat Boğazlıyan Ermenileri, İzmir Gavur Dağı Rumlarının getirildiği belirtiliyor. İlçelerimize gelince başta Devrek merkezi olmak üzere ekonomileri ve eğitimleri daha iyi olduğu üzere doğal olarak madeni tercih etmemişlerdir.”
