Zonguldak’ta yabani olarak yetişen dağ çileği (kocayemiş), zeytin, nar ve yaban mersini gibi Akdeniz kökenli bitkilere bir yenisi ekleniyor. Bölgede yürütülen CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) modellemeleri ve araştırmalar, Zonguldak ve çevresinde fıstık çamı (çam fıstığı) yetiştiriciliği için uygun olan mikro klima alanlarını gözler önüne seriyor.
Fıstık Çamı Batı Karadeniz'de Neden Yetişebilir?
Batı Karadeniz'in iç kesimlerindeki sert karasal iklim fıstık çamına uygun olmasa da; deniz etkisine açık, drenajı iyi ve kumlu sahil kuşağı ağaçlandırma projelerinde büyük avantaj sağlıyor. Akdeniz kökenli bir ışık ve sıcaklık ağacı olan fıstık çamının bölgede tutunabilmesini sağlayan en kritik faktörler şu şekilde sıralanıyor:
Sıcaklık ve Don Hassasiyeti: Kış donlarına karşı hassas olan tür, ergin dönemde -10°C'ye dayanabilse de, düzenli kozalak (meyve) verimi ve genç fidelerin hayatta kalması için sıcaklığın -5°C'nin altına düşmemesi gerekiyor. Zonguldak, Bartın ve çevrelerindeki korunaklı vadiler bu şartları kısmen karşılıyor.
Yükselti Kuşağı: Doğal popülasyonlar deniz seviyesinden başlayarak en fazla 300-400 metreye kadar tırmanabiliyor. Daha yüksek rakımlarda vejetasyon süresinin kısalması verimi düşürüyor.
Toprak ve Işık İsteği: Tam bir ışık ağacı olan fıstık çamı, gevşek yapılı, kumlu-tınlı ve geçirgen toprakları seviyor.
Zonguldak’ta Fıstık Çamı İçin En Uygun Bölgeler Neresi?
Yapılan coğrafi modellemelere göre, Zonguldak genelinde fıstık çamının sağlıklı gelişip ekonomik verim verebileceği ideal alanlar şu bölgelerde yoğunlaşıyor:
Ereğli - Alaplı Sahil Hattı: Deniz etkisinden maksimum düzeyde faydalanan alçak kıyı şeritleri.
Filyos Vadisi ve Çaycuma Ovaları: Filyos çayı boyunca uzanan, alüvyal dolgular içeren, kum ve çakıl yapıya sahip yüksek geçirgenliğe sahip vadi tabanları ile nehir terasları.
Doğuya Bakan Yamaçlar: Sabah güneşini erken alarak gece donlarının etkisini hızla kaldıran, kuzey ve kuzeybatı rüzgarlarından korunaklı iç yamaçlar.
Orman Köylüsü İçin Yüksek Gelir Alternatifi
Akdeniz kökenli bu türün Zonguldak'ın kıyı şeritlerinde ve uygun mikroklima alanlarında desteklenmesi, bölgedeki orman köylüleri için son yıllarda yüksek gelir getiren önemli bir yan ürün potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, doğru coğrafi planlama ve bilinçli ağaçlandırma projeleriyle Batı Karadeniz'in belirli noktalarında fıstık çamından verim alınabileceğini belirtiyor.
