TMMOB Maden Mühendisleri Odası, olayın ardından yaptığı sert açıklamada bilimsel önlemlerin önemine dikkat çekerek “Madencilikte ölümler kader değildir, bu facia önlenebilirdi” mesajını verdi.
Yeraltında Patlayan Acı ve Yaralıların Durumu
Zonguldak’ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik Mahallesi’nde bulunan 12 numaralı rödevanslı maden sahasında, 23 Ekim 2026 tarihinde sabah vardiyası sırasında saat 09.00 sularında şiddetli bir grizu (metan gazı) patlaması yaşandı. Yerin metrelerce altında meydana gelen faciada üç maden emekçisi hayatını kaybederken, beş madenci de ağır yaralandı.
Patlamanın ardından bölgeye sevk edilen ekiplerce kurtarılan yaralı işçilerden ikisi durumlarının kritik olması nedeniyle Ankara Şehir Hastanesine sevk edildi. Diğer üç işçinin tedavisine ise Zonguldak’taki hastanelerde devam ediliyor. Facia, başta madencilik camiası ve işçi aileleri olmak üzere tüm Türkiye’yi yasa boğdu.
Adli ve İdari Soruşturma Çağrısı
Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, acılı ailelere başsağlığı ve yaralılara acil şifalar dileyerek facianın perde arkasının bir an önce aydınlatılmasını istedi. Yapılan açıklamada; olayın teknik nedenlerinin, olası ihmallerin ve sorumluların hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması gerektiği vurgulandı. Bunun için bilimsel ve teknik esaslara dayalı, bağımsız ve tarafsız bilirkişilerce yürütülecek adli ve idari soruşturmaların takipçisi olunacağı belirtildi.
Bilimsel Önlemler Grizu Riskini Sıfırlayabilir
Madencilik bilim ve teknolojisinin bugün geldiği noktada grizu patlamalarının oluşum mekanizmalarının ve alınması gereken tedbirlerin net bir şekilde bilindiği ifade edildi. Yeraltı kömür madenciliğinin en büyük tehdidi olan metan gazı birikiminin kader olmadığı, şu yöntemlerle kontrol altına alınabileceği altı çizilerek hatırlatıldı:
Doğru projelendirilmiş ve etkin işletilen havalandırma sistemleri
Düzenli gaz ölçümleri ve kesintisiz otomatik izleme altyapısı
Gerekli kontrol sondajları ve metan drenajı uygulamaları
Patlamaya karşı korumalı (antigrizutik) ekipman kullanımı
Elektrik tesisatlarında üst düzey güvenlik tedbirleri ve sıkı denetim
Bu teknik gerekliliklerin eksiksiz uygulanması halinde grizu facialarının tamamen önlenebileceği, dolayısıyla yaşananların "mesleğin doğası" ya da "kaçınılmazlık" ile açıklanamayacağı dile getirildi.
Kâr Odaklı Anlayış ve Kamusal Denetim Eksikliği
Soma ve Çayırhan’daki göçükler ile Zonguldak’taki patlamanın teknik olarak farklı görünse de temelinde aynı yapısal sorunların yattığı belirtildi. Facianın arkasındaki asıl nedenler; yetersiz iş sağlığı ve güvenliği politikaları, gevşek kamusal denetimler ve insan hayatını üretim hedeflerinin gerisine atan kâr odaklı anlayış olarak sıralandı.
Üretim hedeflerinin, maliyet kaygılarının ve ekonomik hesapların hiçbir şartta işçilerin yaşam hakkından daha önemli olamayacağı; iş güvenliği harcamalarının bir maliyet yükü değil, madenciliğin en temel önceliği kabul edilmesi gerektiği vurgulandı.
Yetkili Kurumlara Sorumluluk ve Eylem Çağrısı
Maden Mühendisleri Odası, köklü ve kalıcı çözümler üretilmediği sürece yeraltından acı haberler gelmeye devam edeceğinin altını çizdi. Başta ilgili bakanlıklar olmak üzere madencilik faaliyetlerini yürüten, denetleyen ve iş güvenliğinden sorumlu olan tüm kurum ve kuruluşlar göreve davet edildi.
Açıklama, "Maden emekçilerinin yaşamı hiçbir üretim hedefinden ve ekonomik kazançtan daha değersiz değildir. Madencilikte ölümler kader değil, önlenebilir facialardır" çağrısıyla son buldu.
