Fransa’da bugüne kadar yalnızca hayvanlarda görüldüğü bilinen Shamonda virüsü (SHAV), ilk kez bir insanda tespit edildi. Lyon kentinde tedavi gören ve bağışıklık sistemi ciddi şekilde zayıflamış olan hasta yaşamını yitirirken, sağlık yetkilileri virüsün bulaşma şekli ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmaya başladı. Peki, Shamonda virüsü nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir?
Fransa'da sağlık dünyasında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Yaklaşık 60 yıldır hayvanlarda görülen ancak insanlarda daha önce belgelenmemiş olan Shamonda virüsü, ilk kez bir hastada tespit edildi. Ekim ayının başında hayatını kaybeden hastanın ölümünde virüsün etkili olup olmadığı henüz kesinlik kazanmadı.
Fransa Sağlık Bakanlığı ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), vakaya ilişkin incelemelerin sürdüğünü duyurdu.
FRANSA'DA İLK İNSAN VAKASI TESPİT EDİLDİ
Fransa'nın Lyon kentindeki Hospices Civils de Lyon Hastanesinde ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gören ve bağışıklık sistemi ileri derecede baskılanmış bir hastada Shamonda virüsü belirlendi.
7 Ekim 2026 tarihinde sağlık yetkililerine bildirilen vakada, hastadan alınan biyolojik örneklerde virüsün varlığı doğrulandı.
Hastanın nörolojik sorunlar yaşadığı ve ekim ayının başında hayatını kaybettiği açıklandı. Ancak Shamonda virüsünün hastanın ölümüne doğrudan neden olup olmadığına ilişkin araştırmalar devam ediyor.
SHAMONDA VİRÜSÜ NEDİR?
Shamonda virüsü, Orthobunyavirus cinsine ait, özellikle büyükbaş hayvanlar başta olmak üzere koyun, keçi ve atlarda görülebilen bir virüs olarak biliniyor.
İlk kez 1965 yılında Nijerya'da sığırlarda tespit edilen virüs, ilerleyen yıllarda Afrika'nın çeşitli bölgelerinde ve Japonya'da da görüldü.
Uzun yıllar boyunca insanlara bulaşmadığı düşünülen virüsün Fransa'da bir hastada belirlenmesi, bilim dünyasında yeni araştırmaların başlatılmasına neden oldu.
Dünya Sağlık Örgütü+1
SHAMONDA VİRÜSÜ NASIL BULAŞIYOR?
Shamonda virüsünün hayvanlar arasında, Culicoides adı verilen küçük ısırıcı sineklerin sokmasıyla yayıldığı biliniyor.
Fransa'daki ilk insan vakasına ilişkin incelemelerde de hastanın ülkenin doğusunda enfekte bir ısırıcı sineğin sokması sonucu virüsü kapmış olabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte bulaşmanın kesin kaynağı henüz belirlenemedi.
Sağlık yetkilileri, şu ana kadar virüsün insandan insana bulaştığını gösteren herhangi bir bulguya ulaşılmadığını bildirdi.
SHAMONDA VİRÜSÜNÜN BELİRTİLERİ NELER?
Shamonda virüsünün insanlarda neden olabileceği belirtiler hakkında bilimsel veriler oldukça sınırlı.
Bugüne kadar yalnızca bir insan vakası belgelenmesi nedeniyle hastalığın insanlarda nasıl seyrettiği henüz tam olarak bilinmiyor.
Fransa'daki ilk vakada ciddi nörolojik komplikasyonlar görüldüğü ve bu sorunların virüs enfeksiyonuyla ilişkili olabileceği belirtildi.
Hayvanlarda ise virüsün ateş, ishal, süt üretiminde azalma, düşük ve doğumsal anomaliler gibi sorunlara neden olabildiği bildiriliyor.
AVRUPA'DA 2026 YILINDA YAYILMAYA BAŞLADI
Shamonda virüsü, Avrupa'daki çiftlik hayvanlarında ilk kez 2026 yılının yaz aylarında tespit edildi.
Haziran ayında hayvanlarda hastalık belirtileri görülmeye başlanırken, temmuz ayının sonunda virüsün tanımlandığı açıklandı.
ECDC verilerine göre virüs, Fransa'nın yanı sıra Almanya, Avusturya, Belçika, İrlanda, İtalya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İspanya ve İsviçre'deki çiftlik hayvanlarında da belirlendi.
Jersey Adası'nda da hayvan vakalarının görüldüğü bildirildi.
SAĞLIK YETKİLİLERİNDEN AÇIKLAMA: HALK İÇİN RİSK VAR MI?
Fransız sağlık yetkilileri, mevcut bilimsel veriler doğrultusunda Shamonda virüsünün genel nüfus açısından bilinen bir halk sağlığı riski oluşturmadığını açıkladı.
İlk insan vakasının bağışıklık sistemi ciddi ölçüde baskılanmış bir kişide ortaya çıkması nedeniyle olayın istisnai bir durum olarak değerlendirildiği belirtildi.
Bununla birlikte virüsün insanlara hangi koşullarda bulaşabildiği ve insan sağlığı üzerindeki olası etkileri araştırılmaya devam ediyor.
SHAMONDA VİRÜSÜNÜN TEDAVİSİ VAR MI?
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 22 Ekim 2026 tarihli bilgilendirmesine göre Shamonda virüsüne karşı geliştirilmiş özel bir tedavi veya aşı bulunmuyor.
İnsanlarda ilk kez tespit edilen virüse ilişkin çalışmalar sürerken, bilim insanları hastalığın bulaşma mekanizmasını ve klinik etkilerini daha ayrıntılı incelemeyi hedefliyor.
ECDC GELİŞMELERİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi, Fransa'da tespit edilen ilk insan vakasının ardından çalışmalarını yoğunlaştırdı.
ECDC, Fransız yetkililer ve Avrupa'daki sağlık kuruluşlarıyla birlikte virüsün olası halk sağlığı etkilerini değerlendiriyor.
Ayrıca Avrupa'daki laboratuvarların yeni vakaları tespit edebilmesi amacıyla test kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Yetkililer, mevcut bulguların toplum genelinde alarm oluşturacak bir durum göstermediğini ancak ilk insan vakası nedeniyle bilimsel araştırmaların sürdürüleceğini vurguluyor.
