Zonguldak'ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesinde bulunan Tios (Tieion) Antik Kenti, yaklaşık 2 bin 700 yıllık geçmişiyle Karadeniz'in en iyi korunmuş antik yerleşimleri arasında yer alıyor. Tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan antik kentte kazı çalışmaları sürüyor.
Karadeniz kıyısındaki en önemli antik yerleşimlerden biri olan Tios (Tieion) Antik Kenti, sahip olduğu tarihi mirasla geçmişe ışık tutmaya devam ediyor. Günümüzde Zonguldak'ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesinde bulunan antik kent, hem tarihi geçmişi hem de günümüze ulaşan kalıntılarıyla dikkat çekiyor.
Tarihi kaynaklara göre Tios Antik Kenti, MÖ 7. yüzyılda Miletos'tan gelen kolonistler tarafından, büyük olasılıkla Tios adlı bir rahibin öncülüğünde kuruldu. Stratejik konumu sayesinde kısa sürede bölgenin önemli liman kentlerinden biri haline gelen yerleşim, farklı dönemlerde birçok devletin hakimiyetine girdi.
Antik kent; Herakleia Pontike Tiranlığı, Lysimakhos, Kraliçe Amastris, Bithynia Krallığı ve Pontus Krallığı'nın egemenliği altında kaldı. Bağımsızlığını koruduğu kısa dönemlerde ise kendi adına sikke bastırarak ekonomik gücünü ortaya koydu.
Roma Döneminde Ticaretin Merkezi Oldu
MÖ 70'li yıllarda Roma İmparatorluğu'nun hakimiyetine giren Tios, bu dönemde önemli bir liman ve ticaret merkezi olarak gelişimini sürdürdü. Geç Roma döneminde ise piskoposluk merkezi haline gelerek dini açıdan da bölgenin önemli merkezlerinden biri oldu.
Cenevizlilerin ardından Osmanlı hakimiyetine giren Tios, zaman içerisinde eski ihtişamını kaybederek küçük bir balıkçı yerleşimine dönüştü. Ancak yüzyıllar boyunca toprak altında kalan tarihi mirası, günümüzde yürütülen kazılarla yeniden gün yüzüne çıkarılıyor.
Karadeniz'de Eşi Benzeri Yok
Uzmanlar, Tios Antik Kenti'nin Karadeniz kıyısında modern yerleşim veya alüvyon tabakası altında kalmamış tek antik kent olmasının büyük bir avantaj sağladığını belirtiyor. Bu özelliği sayesinde antik kentte yürütülen arkeolojik çalışmalar, geçmişe ilişkin önemli bilgiler ortaya koyuyor.
Kazı çalışmalarının sürdüğü ören yerinde antik tiyatro, kent surları, liman mendireği ve çok sayıda tarihi yapı kalıntısı bulunuyor. Tios Antik Kenti, sahip olduğu kültürel mirasla hem bölge turizmine katkı sunuyor hem de Karadeniz tarihine ışık tutmaya devam ediyor.
Not: Fotoğraf canlandırma niteliğindedir. Bilgiler Köksal Bey'in paylaşımından derlenmiştir.
