Kültür Sanat-Sen Zonguldak İl Temsilcisi Onur Çebi, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçe teklifine yönelik eleştiri ve taleplerini kamuoyuyla paylaştı; parçalı istihdamdan vergi adaletsizliğine, liyakatsiz atamalardan israfa kadar pek çok konuda çarpıcı tespitlerde bulundu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifi, izlenen politikalar ve bunların çalışanlar ile kültürel miras üzerindeki etkileri tartışma yarattı. Kültür Sanat-Sen Zonguldak İl Temsilcisi Onur Çebi tarafından yapılan açıklamada, bütçe tasarısının mevcut yapısıyla çalışma barışını ve adalet felsefesini temelden sarstığı ifade edildi.
Sanat Kurumlarında Parçalı İstihdam ve "Kölelik Ücretleri"
Bakanlık bünyesindeki sanat kurumlarında (Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi ile Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı Koro ve Topluluklar) yıllardır süregelen parçalı istihdam modelinin 2027 bütçesinde de kalıcılaştırılmaya çalışıldığı belirtildi. Aynı sahnede, aynı emeği veren personel arasındaki farklı statülerin güvencesizlik yarattığı vurgulandı.
İdari Sözleşmeliler: Kurumların kadrolu omurgasını oluşturmasına rağmen ekonomik kayıplarını telafi edemeyen statüdedir.
Hizmet Sözleşmeli (4/B Ek 8'e Göre Sözleşmeliler): Güvencesizliğin en yoğun hissedildiği, özlük haklarından mahrum bırakılan gruptur.
Hizmet Sözleşmeli Figüran Sözleşmeliler: Sanat kurumlarının en dezavantajlı, en düşük ücretlerle ve hiçbir sosyal güvence standardı olmaksızın çalıştırılan kesimidir.
Yüksek vergi baskısına da dikkat çekilerek, sözleşme ücreti, teşvik ve ikramiye gibi kalemlerin gelir vergisine tabi olduğu hatırlatıldı. Yılın henüz başlarında %15'lik dilimden %35'e varan oranlara ulaşıldığı, yıl sonuna doğru çalışanların maaşlarının eriyerek en düşük memur maaşına denk hale geldiği ifade edildi. Sendika; tüm sanat emekçilerini kapsayan tek tip kadro, adil ücret rejimi ve vergi dilimlerinin hakkaniyetli bir sınıra sabitlenmesini talep etti.
Devlet Tiyatroları Yönetiminin Seyahat Harcamaları ve İptal Edilen Turneler
Kültür sanat hizmetlerinin taşra illerine ve dezavantajlı bölgelere ulaştırılmasında hayati önem taşıyan turnelerin, bütçe yetersizliği bahanesiyle iptal edildiği veya azaltıldığı dile getirildi. Yönetimin yurtdışı gezi harcırahları ve israfa dayalı tüketim kalemleri nedeniyle bütçenin eridiği belirtilerek, lüks harcamalara son verilmesi ve Anadolu'nun her köşesine sanatın ulaştırılması için turne ödeneklerine öncelik tanınması istendi.
Halk Kütüphanelerinin Gerçek İşlevinden Uzaklaştırılması
Türkiye genelinde devasa maliyetlerle hayata geçirilen halk kütüphanelerinin 100 milyonlarca liralık harcamalara rağmen temel işlevinden koparıldığı vurgulandı. Kütüphanelerin araştırma ve bilgi merkezi olmaktan çıkarılıp neredeyse yalnızca "etüt merkezi" veya "sınavlara hazırlık çalışma salonu" haline getirildiği ifade edilerek, bu tesislerin zengin dijital ve fiziki imkânlar sağlayan cazibe merkezlerine dönüştürülmesi çağrısı yapıldı.
Fon Soruşturmaları ve "Çoklu Maaş" Düzeninin Yıkıcı Etkisi
Son dönemde gündeme gelen fon soruşturmaları ve birçok kurumda rant kapısına dönüştürülen "çoklu maaş" (çift maaş/huzur hakkı) sisteminin Bakanlık bünyesindeki uzantılarının 2027 bütçesinin adalet felsefesini sarstığı ifade edildi. Sanat emekçileri vergi dilimleriyle açlık sınırına itilirken, kamu kaynaklarının ayrıcalıklı bürokratlara peşkeş çekildiği liyakatsiz zihniyetin kabul edilemez olduğu vurgulandı.
Atama ve Yer Değişikliklerinde Kayırmacılık İddiası
Bakanlık bünyesindeki atama ve yer değişikliği süreçlerinin nesnel kriterlerden uzaklaştırıldığı, torpil mekanizmasının sıradanlaştırıldığı belirtildi. Birçok il kütüphanesinde yönetici kadroları boş dururken ve tayin talepleri "olumsuz" görüşlerle reddedilirken, bazı kişilerin kısa sürede birden fazla kez yer değiştirebilmesinin çalışma barışını bozduğu ifade edildi.
"Bütçe Ranta Değil, Emeğe Ayrılmalı"
Kültür Sanat-Sen, Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin sermayeye, betona, israfa ve çoklu maaş düzenine değil; sanat emekçilerinin güvenceli istihdamına, Anadolu’ya taşınan sanata, işlevsel halk kütüphanelerine ve liyakatin esas alındığı adil bir çalışma düzenine ayrılması gerektiğini belirterek açıklamasını sonlandırdı.
