Gazeteci Orhan Akyüz’ün haberine göre, Ekrem Murat Zaman, sosyal platformundan yaptığı “Yaşam Döngüsü” başlıklı paylaşımında, şunları kaydetti:
“İnsanlar biyolojik olarak yok olmaya mahkumken, iller ve şehirler çevresel, ekonomik ve sosyal dengelerin değişmesiyle yok olurlar. Kalıcı gibi görünen modern metropoller bile, gelecekte bu dengelerin radikal biçimde değişmesi durumunda tarih sahnesinden silinme riski taşır.
‘Zonguldak…’
Zonguldak, 1899 yılında kaza statüsü kazanmış ve 18 Haziran 1920’de Ereğli, Bartın ve Devrek ilçelerinin bağlanmasıyla müstakil liva (bağımsız idari birim) hâline getirilmiştir. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte vilayet statüsüne kavuşan Zonguldak ili, bu dönemden sonra önemli bir endüstri merkezi olarak hızla büyümüş ve yoğun göç dalgalarıyla karşı karşıya kalmıştır. Sanayileşmenin getirdiği bu büyüme sonucunda, 1990 yılına gelindiğinde kentin ilçe sayısı Merkez, Ereğli, Devrek, Bartın, Çaycuma, Ulus, Eflani, Safranbolu, Kurucaşile, Karabük, Alaplı, Amasra, Yenice ve Gökçebey ile birlikte 14’e yükselmiştir.
Aynı yıl gerçekleştirilen genel nüfus sayımı verilerine göre, Zonguldak'ın toplam il nüfusu 1.073.560’a ulaşmıştır. Bu dönemde sadece merkez ilçenin nüfusu, 117.879’u ilçe merkezinde, 132.285’i ise bucak ve köylerde olmak üzere 249.610 olarak kayıtlara geçmiştir.
‘1990…’
Bu verilere kadar Türkiye'nin en çok göç alan şehirlerinin başında gelen Zonguldak, yaklaşık yüz elli yıl süren bu yoğun göç hareketliliğinin getirdiği yapısal sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Zaman içinde geçmişteki güçlü ekonomik potansiyelini büyük ölçüde yitiren kent, 1990 yılından itibaren sanayi, nüfus ve idari yapı gibi hemen her alanda kademeli olarak küçülme sürecine girmiştir. Bartın ve Karabük ilçelerinin Zonguldak ilinden, il olmaları nedeniyle ayrılmalarından sonra Zonguldak ilinin idari bölüşümü değişmiştir.
‘Bartın Ve Karabük’ün İl Olması…’
1991 yılında Bartın il olur. Amasra, Kurucaşile ve Ulus ilçeleri, Bartın iline bağlanır. Zonguldak'ın dört ilçesinin ayrılmasıyla ilçe sayısı 10’a, nüfus 867.726'ya, belediye sayısı 27’ye, köy sayısı 529’a düşürülmüştür.
1995 yılında Karabük İlinin Kurulması Zonguldak ilinin ilçelerinden ikinci bir ilin çıkması ve Karabük dahil dört ilçesinin daha ayrılmasından sonra; Zonguldak iline Ereğli, Devrek, Çaycuma, Gökçebey ve Alaplı ilçeleri kalmıştır. Zonguldak, 1996-2012 yılları arasında yönetsel bakımdan Merkezle birlikte altı ilçe, sekiz bucak, otuz iki belediye ve 372 köyden ibarettir.
Böylelikle 1976 yılında 8.629 km2 yüz ölçümüne sahip olan Zonguldak ilinin yüz ölçümü 3.481 km2’ye düşmüştür.
‘Zonguldak’ın Hane Halkı Büyüklüğü…’
1927 yılında Zonguldak’ta kilometrekareye düşen kişi sayısı 35’ kişiyken, 2000 yılında 198 kişiye yükselmiştir. 1990 yılında 1 073 560 olan il nüfusu, (önce bartın, sonra da karabük’ün il yapılmasından sonra) 616 700’e düşmüştür. 1995 yılında Zonguldak ilinin ortalama hane halkı büyüklüğü 7 kişiyken, 2000 yılında 4.2 kişiye düşmüştür. Bu durum, Zonguldak ilinin idari bölünüşümü değişimin bir sonucudur. İlin küçülmesi sonrasında, merkez ilçenin içinden Kozlu ve Kilimli ilçelerinin oluşturulması İl merkezini de küçültür. Zonguldak’ın beldeleri Kozlu ve Kilimli 2012 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur.
Harita Kaynak: T.C. sanayi ve ticaret Bakanlığı, Zonguldak İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü, 1992 yılı raporu.”
