Zonguldak denince aklımıza hep yeşilin binbir tonu, dik yokuşlar, hırçın Karadeniz dalgaları ve tabii ki kömür karası emek gelir. Ama son zamanlarda şehrin altındaki toprak da hareketlendi, dillere düştü. Jeoloji Mühendisleri Odası Zonguldak Temsilcisi Ali Baltaş öyle önemli uyarılarda bulundu ki, hepimizin şapkayı önüne koyup "Dur bir dakika, neler oluyor?" demesi lazım. Hani derler ya, "Zonguldak’ın altı kayıyor, sağlam binalar bile tehlikede"; işte bu söz sadece bir uyarı değil, hepimiz için çalınan büyük bir imdat zili.
Zonguldak'ta Heyelanlar Neden Depremlerden Daha Çok Can Yakıyor?
Ali Baltaş’ın değerlendirmelerine göre; bizim buralarda ufak tefek sarsıntılar eksik olmaz. Mesela kasım ayında Kilimli'de 1,7 büyüklüğünde, Alaplı'da 1,2 büyüklüğünde yer hareketleri oldu. Bunlar o kadar küçük ki, çoğu insan hissetmiyor bile; ancak çok hassas deprem ölçerler yakalayabiliyor.
Peki bizi korkutması gereken asıl depremler nereden geliyor?
Biri güneyimizden geçen Kuzey Anadolu Fay Zonu: Gerede-Düzce hattından geçen bu fay, yaklaşık 100 kilometre uzağımızda. 1944'teki Gerede ve 1999'daki Düzce depremleri bizim oralarda da hissedilmiş, hatta Devrek ve Çaycuma taraflarında can ve mal kaybına yol açmıştı. Bu faylar 200-400 yılda bir büyük enerji patlaması yaşar.
İkincisi kuzeyde, Karadeniz’in açığındaki fay: Kıyıdan 10-20 kilometre uzaktaki bu bindirme fayı ise enerjisini birden salıverdiği için 500 ila 1000 yılda bir hareket eder. Nitekim 1968'deki 6,5 büyüklüğündeki Bartın depremi de Bartın ve Amasra'yı fena vurmuştu.
Zonguldak'ın Belası Deprem Değil heyelanlar
Yani depremler bizden uzakta ve yıllar yılı nadiren olurken, Zonguldak'ın başına bela olan asıl şey her yıl, özellikle yağmurlu mevsimlerde karşımıza çıkan heyelanlardır.
Bölgemizin yapısı zaten ortada: Dağ tepe dik, toprak killi, üstüne bir de durmaksızın yağmur yağıyor. Toprak suyu emip hamur gibi olunca ağırlaşıyor. E biz ne yapıyoruz? "Daha yüksek bina dikeceğim" diye dağın yamacını derin kazıyor, arazinin dengesini alt üst ediyoruz.
İşte işin acı tarafı burada başlıyor: Zonguldak'taki evler, uzaktaki depremin sarsıntısına bir şekilde dayanıyor dayanmasına ama altındaki zemin kayıp gittiğinde, dünyanın en kaliteli demiriyle, en sağlam betonuyla yapılmış binası olsun, fayda etmiyor! Çatır çutur yıkılıp gidiyor. Zaten depremlerin bu işteki tek suçu da, suya doymuş o dik yamaçları sarsarak heyelanları tetiklemesidir.
İşte tam da bu yüzden, MHP İl Başkanı Orhan Korkmaz’ın Kadırga bölgesinin "Afet Bölgesi" ilan edilmesi yönündeki teklifi kulağa son derece mantıklı geliyor ve kesinlikle dikkate alınmalı. Toprağın altı kayıp giderken üstünün güvende kalması imkansızdır. Doğayla inatlaşmayı bırakıp zeminimize uygun adımlar atmadığımız sürece, kafamızı hep taşa vururuz.
Dikkatimi çekiyor
Tesadüf müdürü bilmiyorum ama; Zonguldak Belediye Başkanı Tahsin Erdem ne zaman il dışına çıksa hep bir felaket bir facia bir kaza alıyor!