Yapay zeka destekli risk analiz sistemi KAŞİF devreye alındı. Yeni sistemle birlikte milyonlarca mükellef her gün anlık olarak izleniyor.
SAHTE BELGEYLE MÜCADELEDE TEKNOLOJİ HAMLESİ
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), sahte belge ve haksız vergi iadesiyle mücadelesini bugüne kadar kural tabanlı yazılımlar üzerinden yürütüyordu. KAŞİF’in devreye girmesiyle birlikte bu süreç yapay zeka ve makine öğrenmesi temelli bir yapıya kavuştu.
Yeni sistem, sahte belge düzenleyen ve haksız iade talep eden mükellefleri günlük analizlerle tespit ediyor.
KAŞİF KURALSIZ AMA AKILLI ÇALIŞIYOR
GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü tarafından geliştirilen KAŞİF, klasik sistemlerden farklı olarak önceden tanımlanmış kurallara bağlı kalmıyor. Büyük veri havuzlarını tarayan yapay zeka modeli, olağan dışı hareketleri kendiliğinden fark ediyor.
Mükelleflerin işlem hacmindeki ani artışlar, alış ve satış uyumsuzlukları ile davranış değişimleri sistem tarafından otomatik olarak analiz ediliyor.
MİLYONLARCA VERİ TEK TEK İNCELENİYOR
KAŞİF, büyük veri altyapısı sayesinde onlarca terabaytlık bilgiyi değerlendiriyor. Günlük olarak yaklaşık 4 milyon mükellefin verileri analiz ediliyor.
Faturalar, beyannameler, tahakkuk ve tahsilat bilgileri, ithalat ve ihracat işlemleri, çalışan sayıları, üretim kapasitesi ve demirbaş kayıtları gibi birçok veri başlığı eş zamanlı olarak inceleniyor. Riskli görülen durumlar günlük raporlarla kayıt altına alınıyor.
SAHTE FATURA İÇİN KURULAN ŞİRKETLER DEŞİFRE EDİLDİ
Uygulamanın devreye girmesiyle birlikte sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan çok sayıda şirket kısa sürede tespit edildi. Hiç alımı olmadan aynı gün içinde fatura kesen mükellefler, sistemin radarına takıldı.
Kuruluşunun ilk günlerinde milyonlarca liralık fatura düzenleyen firmalar ile tek bir kişi adına farklı vergi dairelerinde kurulan şirket ağları tek tek ortaya çıkarıldı. Bazı şirketlerin yüz milyonlarca liralık sahte fatura düzenlediği belirlendi.
276 MİLYAR LİRALIK RİSKLİ İŞLEM
Son üç ayda kurulan 2 bin 550 mükellefin, gerçek bir ticari faaliyeti bulunmadan toplam 276 milyar liralık fatura düzenlediği belirlendi. Ayrıca milyonlarca liralık haksız KDV iadesi talep eden mükellefler de KAŞİF tarafından tespit edildi.
TESPİTLER DOĞRUDAN SAHAYA İLETİLİYOR
Riskli bulunan mükellefler, vergi incelemesi yapılması için Vergi Denetim Kurulu’na bildiriliyor. Aynı zamanda ilgili vergi daireleri harekete geçerek iş yerlerinde yoklama yapıyor.
Vergi daireleri bünyesinde oluşturulan komisyonların kararları doğrultusunda, sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu belirlenen şirketlerin mükellefiyet kayıtları kapatılıyor.
KAYIT DIŞI EKONOMİYE KARŞI KARARLI MESAJ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yapay zeka destekli sistemlerin kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Şimşek, yeni teknolojiler sayesinde kayıt dışı faaliyetlerin anında tespit edildiğini vurgulayarak tüm mükellefleri kayıt içinde kalmaya davet etti.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın risk analiz altyapısının sürekli geliştirileceği, sahte belge ve haksız kazançla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.
