Sayısını ben de unuttum, kaç kere bu konu işlendi, kaç kere çözümlerden bahsettik, kaç kere “Yapmayın-etmeyin!” diye yalvardık, değişen bir şey olmadı: Nato mermer, nato kafa!
“Nato kafa nato mermer” deyimi aslında Rumcadan dilimize geçmiştir. Orijinal haliyle Yunanca/Rumca yazılışı “ νά το κεφαλή νά το μάρμαρο”, okunuşu ise “náto kefalí náto mármaro” şeklindedir. “Na’to” kelimesi Yunanca’da “İşte o” anlamına gelirken, “kefali” “kafa”, “marmaro” ise parlayan taş, mermer anlamını taşımaktadır (Aynı zamanda Marmara adası ve bölgesine adını veren de bu kelimenin kendisidir).
Bu kentin bir kömür gerçeği var ve bu sektörden öyle yada böyle rant elde eden, ekmeğini kazanan, geleceğini kurtarmaya çalışan, resmi veya gayri resmi çalışan yeraltı ocakları var ve bu durum 160 yıldır devam etmektedir, fakat bir acı gerçeği yazmakta fayda var: artık kömür aslanın ağzında da değil, midesinde de değil, kömür artık büyük bir risk ve büyük bir kumar olmuş durumda. Yıllar önce mostra madenciliği yapılıyordu ve taşkömürü stratejik konumda idi, değişen şartlar taşkömürünü bu konumdan çıkardı ve eski albenisi olmadığı gibi, artan malzeme, elektrik ve işçilik maliyetlerine rağmen artmayan kömür fiyatı ve ocaklarına milyonlar yatıran işletmecilerin yatırımlarını kurtarma telaşı, bu telaş sadece rödevans ocaklarında değil, kaçak ocaklarda da söz konusu, insanlar kaçak-göçek bir işletme ocağı açmış, defalarca ocağı bombalanmış ama bir yolunu bulmuş bir daha açmış ve yüksek rakamlarda parayı yeraltına gömmüş, kömür her ne kadar eski cazibesini korumasa da işletmeci ölümü pahasına ocaklarından vaz geçemiyor, çalışanların durumu daha acıklı; Çalışanların bir çoğu ya emeklidir, yada hesaplarında blokeler vardır mecburen kaçak ocakta çalışıp parasını günübirlik elden alıp geçimini sağlamaya çalışıyor.
Lafı uzatmanın bir manası yok; sosyal devlet olaya el koymalı ve bizlerin daha önce önermiş olduğumuz çözüm önerilerini dikkate almalı, daha parlak fikri olanlar da olursa dinlenmeli ve bu kangren olmuş yaraya müdahale etmeli, aksi halde daha çok ocaklara ateş düşecek çünkü kömür derinlere indikçe maliyetler katlanıyor ve paralelinde de riskler artıyor, daha dramatik olaylar yaşanmadan lütfen sesimizi duyun!